1. مفهوم «واقعیت» نزد موریس شلیک

محسن دنیوی

دوره 8، شماره 15 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 49-63

چکیده
  آنچه همیشه درباره پوزیتیویست­های منطقی مورد توجه بوده است، وجوه معرفت­شناختی و روش­شناختی آنها بوده است. حال قصد داریم با توجه به چالش موریس شلیک و حلقه وین با متافیزیک، وجه هستی­شناختی اندیشه او را بازسازی کنیم.شلیک شناخت ما از «واقعیت»، و همچنین «جهان خارج مستقل از ما» را به دو قلمرو شناخت عرفی یا شناخت مورد نیاز ...  بیشتر

2. پوزیتیویسم و روی گردانی بعضی از فیزیک دانان برجستۀ قرن بیستم از آن

مهدی گلشنی؛ مرتضی خطیری یانه سری

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 105-132

چکیده
  بینش اکثر دانشمندان نیمة اول قرن بیستم بر مدار تجربه گرایی بود. آن ها برای تجربه ها و پدیده های مشاهده پذیر اهمیت بسیاری قائل بودند و تنها معیار معتبر برای آنها مشاهده پذیری کمیات بود. اگر چه این نگاه موجب پیشرفت هایی در قرن بیستم شد، اما اشکالات و ایرادات آن باعث شد که برخی از طرفداران این مکتب نیز به نقد آن بپردازند و از آن روی گردان ...  بیشتر

3. نقد کوهن بر تجربه‌گرایی

رضا صادقی

دوره 5، شماره 9 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 53-77

چکیده
  فلسفة علم کوهن را آغاز دورة پساپوزیتیویستی دانسته‌اند. در این نوشتار با مرور نقدهای کوهن بر تجربه‌گرایی خواهیم دید او در این نقدها با تضعیف نقش معرفتی و توجیهی تجربه باعث تقویت نسبی‌گرایی و بسط آن به حوزة‌ علوم طبیعی می‌شود. با این‌که کوهن نقدهایی جدی بر حلقة وین دارد، اما هم‌زمان برخی از اصول پوزیتیویستی آن‌ها را حفظ می‌کند؛ ...  بیشتر

4. علی شریعتی و پوزیتیویسم

سیدجواد میری؛ علی علی‌اصغری صدری

دوره 2، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1391، ، صفحه 117-146

چکیده
  در این نوشته ضمن معرفی اجمالی پوزیتیویسم، آرای شریعتی پیرامون مؤلفه‌های فکری پوزیتیویست‌ها را شرح می‌‌دهیم؛ در بخش اول اشتراکات فکری شریعتی و پوزیتیویسم بررسی می‌شود که شامل روش علم، آفاقیت علوم طبیعی، دقت و اعتبار علوم طبیعی و اتکای به آن، به‌کاربردن روش علوم طبیعی در علوم انسانی، و تفکیک بین مرحلة شناخت و ارزیابی ...  بیشتر