نقش تمثیل و مدل در نظریه های تکامل فرهنگی: مطالعه ی موردی میمتیک

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 گروه فلسفه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 فرهنگی

چکیده

در تبیین تکامل فرهنگی نظریه‌های متنوع و رقیبی ارائه شده است. میمتیک یکی از معروف ترین آنهاست. دعوی مقاله‌ی حاضر آن است که هرکدام از نظریه‌های ارائه شده مدل‌هایی هستند که درجهت بازنمایی بخش‌هایی از فرهنگ و درجهت قابل فهم کردن آن بخش‌ها با توسل به تمثیل‌هایی ارائه شده‌اند. که میمتیک یکی از آنهاست. ازآنجا که اولاً هر مدلی از جمله میمتیک با انتزاع ((abstraction و آرمانی‌سازی (idealization) ساخته می‌شود، و ثانیاً مدل ها لزوماً گزاره ای نیستند، بنابراین نباید انتظار صدق از چنین نظریه‌هایی داشت. زیرا اولاً آرمانی‌سازی با فاصله گرفتن از واقعیت همراه است و ثانیاً تنها گزاره‌ها هستند که حاملان صدق‌اند و بنا بر تعریف گزاره و صدق، مدل‌های غیرگزاره‌ای صادق نیستند. در مقاله، به عنوان مطالعه‌ی موردی، میمتیک از میان نظریه‌های تکامل فرهنگی انتخاب شده است و تلاش شده است تا ضمن معرفی نقدها و پاسخ به نقدها از جانب طرفداران میمتیک وجه تمثیلی و مدلی این نظریه برجسته شود. فرهنگ پیچیده‌تر از آن است که یک مدل تبیینی به تنهایی قادر به تبیین آن باشد اما، مشروط بر آنکه هیچ مدلی، ازجمله میمتیک، به تنهایی دعوی انحصاری در تبیین فرهنگ نداشته باشد، با در کنار هم قرار گرفتن دسته‌ای از الگوهای تبیینی راه برای فهم بهتر آن فراهم می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The role of analogy and model in theories of cultural evolution: The case of memetics

نویسندگان [English]

  • Hadi Samadi 1
  • Ahmad reza Moradian 2
1 Department of philosophy, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Education
چکیده [English]

Disparate and competitive theories have been proposed to explain cultural evolution, which one of the most known ones is the Memetic theory. Present article claims that proposed theories such as Memetics represent part of the culture to make them discernible by using analogies. It should be noted that any model including Memetic has been generated by abstraction and idealization and these models are not also necessary in the form of propositions, hence one should not expect such theories to be true. Two reasons are noted in this regard. Firstly, idealization is associated with distance from the truth. Secondly, only propositions are truth-bearer. In the present article, Memetics has been selected from the theories of cultural evolution as a case study, which has been tried to introduce the critiques of its opponents and rejoinders of its defenders. As a result, it is highlighted that culture is highly complex to be lonely explained by an explanatory model. Moreover, no model including Memetics could however, lonely claim for exclusive explanation of culture and the combination of a set of explanatory patterns would pave the way for a better understanding of it.

کلیدواژه‌ها [English]

  • cultural evolution
  • meme
  • memetic
  • Model
  • analogy