قیاس‌ناپذیری و مسئلة تعارض پارادایم‌های علمی؛ پیشنهاد یک نظریة سمانتیکی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری فلسفة علم، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

کوهن مدعی است پارادایم‌های علمی رقیب در عین این‌که قیاس‌ناپذیر‌ند، با هم ناسازگارند. این مدعا این مسئله را ایجاد می‌کند که قیاس‌ناپذیری چگونه با تعارض جمع می‌شود؟ قیاس‌ناپذیری لازم می‌آورد که دو نظریة رقیب دارای شبکة معنایی و ساختار مقوله‌بندی متفاوتی باشند این راه را بر ناسازگاری و تعارض گزاره‌ها می‌بندد. در این نوشته با ارائة یک نظریة سمانتیکی و متمایز‌کردن دو نوع تعارض، تعارض گزاره‌ای و تعارض مقوله‌بندی، خواهیم کوشید در عین پذیرش قیاس‌ناپذیری و لوازم آن از تعارض پارادایم‌های رقیب دفاع کنیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Incompatibility and Dilemma of Scientific Paradigms Incommensurability; Proposition of a Semantic Theory

نویسنده [English]

  • Rahman Sharifzadeh
Ph.D Student in Philosophy of Science and Technology, Institute for Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

Kuhn argues that while revival scientific paradigms are incommensurable claims they are incompatible as well. This brings about a problem: how two incommensurable theories could be incompatible? Incommensurability entails that two rival theories should have different cognitive domain and taxonomic structure, this expression then blocks the emergence of contradiction among statements. In this essay we intend to propose a semantic theory and distinct two kinds of incompatibility, sentential incompatibility and taxonomic structural incompatibility, and thereby attempt to defend incompatibility and incommensurability of paradigms.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Paradigm
  • incommensurability
  • Incompatibility
  • taxonomic structure