نظریۀ بازی‌های تکاملی و ارزیابی مجدد از ایدۀ«پیشرفت در نظریۀ بازی‏ها»؛ بررسی از منظر روش‏شناسی علم اقتصاد

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

چکیده

به‌نظر می‌رسد پیدایش نظریة بازی‌های تکاملی و گسترش بهره‌گیری از آن بیان‌کنندة گونه‌ای تغییر در ابزارهای مورد استفادة متخصصان نظریة بازی‌ها و اقتصاددانان باشد؛ چه آن‌که برخی به این نظریه در برابر نظریة بازی‌های کلاسیک به‌عنوان نوعی پیش‌رفت می‌نگرند. این مقاله در پی آن است که نخست تفاوت‌های مبنایی مطرح میان نظریة بازی‌های کلاسیک و نظریة بازی‌های تکاملی را به تصویر بکشاند و دوم این‌که به این پرسش پاسخ دهد که «آیا نظریة بازی‌های تکاملی را می‌توان نوعی پیش‌رفت در برابر با نظریة بازی‌های کلاسیک تلقی کرد؟» این پژوهش بر پایة رویکرد نظری و با تمرکز بر برخی آثار موجود در حوزة فلسفة علم اقتصاد، روش‌شناسیِ علمِ اقتصاد، تاریخ نظریة بازی‌ها و فلسفة علم صورت گرفته است. نتیجة مقاله قابل‌ تفکیک به دو ایدة به هم مرتبط است؛ نخست آن‌که پیدایش نظریة بازی‌های تکاملی و تداوم بهره‌گیری از آن در پژوهش‌های اقتصادی، در چهارچوب رویکردهای خوش‌تعریف فلسفة علم قابل ‌تحلیل نیست؛ ثانیاً، به‌نظر می‌آید تبیین‌های فایرابند و مک‌لاسکی در این موضوع از «روایی» بهتری برخوردار باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evolutionary Game Theory and Re-examination of the Idea of ‘Progress in Game Theory’; From the Methodology of Economics perspective

چکیده [English]

 
It seems that emergence of evolutionary game theory and the spread of its popularity and utilization, indicates a change in tools of game theory which used by game theorists and economists; insomuch as some considers this theory as a progress in the classical game theory. This article, first, seeks to outline the essential differences between classical game theory and evolutionary game theory. Secondly, we raise the question that ‘whether the evolutionary game theory can be seen as a kind of progress on the classical game theory?’ This inquiry is based on a theoretical approach and focuses on some studies in the philosophy of economics, methodology of economics, history of game theory and philosophy of science. The conclusion of this paper can be elaborated in two related ideas. First, the emergence of evolutionary game theory and its continued use in economics cannot be analyzed in the framework of well-ordered approaches in the philosophy of science. Second, it seems that Feyerabend and McCloskey’s explanations on this subject gain better ‘validity’.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Philosophy of Economics
  • Methodology of Economics
  • Evolutionary Game Theory
  • Game Theory
  • Equilibrium Selection
  • Paul Feyerabend
آگاسی، جوزف (1392). «فلسفة علم امروز»، در ا. ج. شنکر (ویراستار)، فلسفة علم، منطق و ریاضیات در قرن بیستم، ترجمة ابوالفضل حقیری، تهران: حکمت.
داو، شیلا (1388). کنکاشی در روش شناسی اقتصادی، ترجمة دکتر محمود متوسلی و علی رستمیان، تهران: جهاد دانشگاهی.
زیباکلام، سعید (1386). «روش علمی نیوتن در علم‌الابصار»، پژوهش‌های فلسفی ـ کلامی، 9 (2).
شومپیتر، جوزف (1375). تاریخ تحلیل اقتصادی از آغاز تا سدة هجده، ترجمة فریدون فاطمی، تهران: مرکز.
عبدلی، قهرمان (1392). نظریة بازی‌ها و کاربردهای آن؛ بازی‌های اطلاعات ناقص، تکاملی و هم‌کارانه، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها.
عربی، سیدهادی، محمدجواد رضائی و مهدی موحدی بکنظر (1392). «نظریة “اخلاق هنجاری” و دلالت‌های آن در سیاست‌گذاری اقتصادی؛ درس‌هایی برای اقتصاد اسلامی»، معرفت اقتصاد اسلامی، 4 (2).
کوهن، تامس (1389). ساختار انقلاب‌های علمی، ترجمة سعید زیباکلام، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها.
گلاس، ج. و و. جانسون (1373). علم اقتصاد؛ پیش‌رفت، رکود یا انحطاط، ترجمة محسن غلامی رنانی، اصفهان: فلاحت ایران.
متوسلی، محمود و علی رستمیان (1388). «ریطوریقای علم اقتصاد در نگاه مک‌لاسکی: آنارشیسم روش‌شناختی یا پلورالیسم روش‌شناختی»، مجلة تحقیقات اقتصادی، 44 (3).
ناجی، سعید (1388). «نقدی بر روش‌شناسی برنامه‌های پژوهشی لاکاتوش»، متافیزیک، 1 و 2.
نعمتی، محمد (1392). «تحلیل عدالت بین نسلی رالز و تبیین آن از منظر اقتصاد اسلامی»، رسالة دکتری، دانشکدة اقتصاد دانشگاه تهران.
Argyrous, G. (1992). ‘Kuhn's Paradigms and Neoclassical Economics’, Economics and Philosophy, 8 (02).
Aumann, R. J. (1997). ‘Rationality and Bounded Rationality’, Games and Economic Behavior, 21 (1).
Aydinonat, N. E. (2001). An interview with Thomas C. Schelling: Interpretation of game theory and the checkerboard model, University of Maryland.
Backhouse, R. E. (1991). ‘The neo-Walrasian research program in macroeconomics’, in N. de Marchi and M. Blaug (eds.), Appraising economic theories, Studies in the methodology of research programs, Aldershot: Elgar.
Bennett, W. (1971). ‘Conflict rhetoric and game theory: An extrapolation and example’, Southern Speech Communication Journal, 37 (1).
Björnerstedt, J. and J. W. Weibull (1994). Nash equilibrium and evolution by imitation, Stockholm.
Boylan, T. A. and P. F. O'Gorman (1995). Beyond rhetoric and realism in economics, Towards a reformulation of economic methodology, London, New York: Routledge.
Caldwell, B. ([1982] 1994). Beyond positivism, Economic methodology in the twentieth century, Rev. ed., London, New York: Routledge.
Chwe, M. S. Y. (2001). Rational ritual, Princeton (N.J.), Oxford: Princeton University Press.
Cross, R. (1982). ‘The Duhem-Quine Thesis, Lakatos and the Appraisal of Theories in Macroeconomics’, The Economic Journal, 92 (366).
Dobson, J. (1994). ‘Theory of the Firm’, Economics and Philosophy, 10 (01).
Dow, S. C. (1981). ‘Weintraub and Wiles: the methodological basis of policy conflict’, Journal of Post Keynesian Economics, 3 (3).
Drakopoulos, S. A. and Karayiannis, A. D. (2005). ‘A Review of Kuhnian and Lakatosian “Explanations” in Economics’, History of Economic Ideas, XIII (2).
Feyerabend, P. ([1975] 1993). Against method, London: Verso.
Fisher, R. M. (1986). The logic of economic discovery, Neoclassical economics and the marginal revolution, Washington Square, N.Y.: New York University Press.
Fudenberg, D. and J. Tirole (1991). Game theory, Cambridge, Mass: MIT Press.
Fulton, G. (1984). ‘Research Programmes in Economics’, History of Political Economy, 16 (2).
Glass, J. C. and W. Johnson (1988). ‘Metaphysics, MSRP and Economics’, The British Journal for the Philosophy of Science, 39 (3).
Gordon, D. F. (1965). ‘The Role of the History of Economic Thought in the Understanding of Modern Economic Theory’, The American Economic Review, 55 (1/2).
Guala, F. (2006). ‘Has Game Theory Been Refuted?’, The Journal of Philosophy,103 (5).
Hands, D. W. (2008). ‘Popper and Lakatos in Economic Methodology’, in D. M. Hausman (ed), The philosophy of economics: An anthology, edited by Daniel M. Hausman, 3rd ed, Cambridge: Cambridge University Press.
Hausman, D. M. (1989). ‘Economic Methodology in a Nutshell’, The Journal of Economic Perspectives, 3 (2).
Johnson, L. E. (1983). ‘Economic Paradigms: A Missing Dimension’, Journal of economic issues, 17 (4).
Kuhn, H. W., Harsanyi, J. C., Selten, R., Weibull, J. W., van Damme, E., Nash, J. F. and Hammerstein, P. (1996). ‘The Work of John Nash in Game Theory’, Journal of Economic Theory, 69.
Langlois, R. N. (1982). ‘Austrian Economics as Affirmative Science: Comment on Rizzo’, in I. M. Kirzner (ed.), Method, process, and Austrian economics, Essays in honor of Ludwig von Mises, Lexington Mass: Lexington Books.
McCloskey, D. N. (1983). ‘The Rhetoric of Economics’, Journal of Economic Literature, 21 (2).
McCloskey, D. N. (1998). The rhetoric of economics, Madison, Wis., London: University of Wisconsin Press.
McGovern, S. (1994). ‘A Lakatosian Approach to Changes in International Trade Theory’, History of Political Economy, 26 (3).
Miller, E. S. (1993). ‘The economic imagination and public policy: orthodoxy discovers the corporation’, Journal of economic issues.
Nash, J. (1950). Non-cooperative Games, Ph.D. thesis.
Nash, J. (1951). ‘Non-Cooperative Games’, Annals of Mathematics, 54 (2).