تحلیل رئالیسم معرفتی از دیدگاه لری لائودن آیا رئالیسم معرفتی تبیین صحیحی از پیشرفت علم ارائه می‌دهد؟

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 * دانشجوی دکتری فلسفة تطبیقی، دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه علامه طباطبائی

3 استادیار گروه فلسفه، دانشگاه علامه طباطبائی

4 استاد گروه فلسفه، دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

در دهة 1970 میلادی میان رئالیست‌ها و پسارئالیست‌ها مناقشه‌ای حول محور دو پرسش مطرح بود؛ هدف معرفتی علم چیست و چگونه می‌توان پیشرفت یا توفیق علم را به بهترین نحو تبیین کرد؟ یکی از مهم‌ترین رویکردها نگرش رئالیسم متکی به صدق نظریه‌ها بود؛ پاسخ رئالیست‌ها بر مبنای رویکرد مطابقت با واقع تبیین می‌شد و تاریخ پیشرفت علم را دلیل این امر می‌دانستند. در مقابل، برخی نظیر لائودن دو مفهوم توفیق در علم و صدق را از یک‌دیگر متمایز می‌کردند؛ لائودن با بهره‌گیری از تاریخ فلسفة علم رئالیسم معرفتی را از دو نقطه آماج حمله قرار داد؛ اولاً از نظر او مفهوم صدق تقریبی یک نظریه یا پیش‌روی به سمت صدق دارای تعریفی روشن از جانب رئالیست‌ها نبود، ثانیاً ارتباط میان صدق تقریبی نظریه و پیشرفت علم به‌صراحت تبیین نشده است. در این نوشتار دو نقد بنیادین لائودن بر رئالیسم معرفتی تبیین و بررسی خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critical Analysis of Epistemic Realism from the Viewpoint of Larry Laudan: Does the Epistemic Realism Proposes a Truthful Explanation of the Scientific Progress?

نویسندگان [English]

  • zohreh Abdekhodaie 1
  • ghasem purhasan 2
  • Ali Akbar Ahmadi Afarmajani 3
  • Hossein KalbasiAshtari 4
1 PhD Student of Comparative Philosophy, AllamehTabatabaee University, (corresponding author)
2 Associate Professor of Philosophy, AllamehTabataba’ee University
3 Assistant Professor of philosophy,AllamehTabataba'ee University
4 Professor of Philosophy AllamehTabataba’ee University.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Epistemic Realism
  • Larry Laudan, Approximate Truth, Scientific Progress
پایا، علی (1379). «دفاع ابزارانگارانه از رئالیسم علمی»، فلسفه، ش 1.
جمعی از محققان (1393). رئالیسم، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی.
لازی، جان (1377). درآمدی تاریخی به فلسفة علم، ترجمة علی پایا، تهران: سمت.
Antonio Dieguez-Lucena (2006). ‘Why Does Laudan Confutation of Convergent Realism Fail?’, Journal for General Philosophy of Science, Vol. 37.
Aronson, Jerrold (1989). ‘Testing for Convergent Realism’, The British Journal for the Philosophy of Science, Vol. 41.
Boyd, Richard (1996). ‘Realism, Approximate Truth, and Philosophical Method’, in Scientific Theory, Wade Savage (ed.), Vol. 14, University of Minossota Press.
Devitt, M. (1984). Realism and Truth, Blackwell, Oxford.
Hardin, C, and Alexander Rosenberg (1982). ‘In Defense of Convergent Realism’, Philosophy of Science, Vol. 49.
Kitcher, P. (1993). The Advancement of Science, Oxford University Press.
Kukla, A. (1998). Studies in Scientific Realism, Oxford University Press.
Laudan, Larry (1977). Progress and its Problem, University of California Press.
Laudan, Larry (1981). ‘A Confutation on Convergent Realism’, Philosophy of Science, Vol. 48.
Laudan, Larry (1984). ‘Realism without Real’, Philosophy of Science, Vol. 51.
Laudan, Larry (1984). Science and Value: The Aims of Science and Their Role in Scientific Debate, University of California Press.
Leplin, J. (1997). A Novel Defense of Scientific Realism, Oxford University Press.
Leplin, Jarret (ed.) (1984). Scientific Realism, University of California Press.
Newton Smith, William (1981). The Rationality of Science, London: Routledge and Kegan Paul.
Papineau, David (2010). ‘Realism, Ramsey Sentences and the Pessimistic Meta-induction’, Studies in History and Philosophy of Science, Vol. 41.
Paya, Ali (2008). ‘Philosophers against Truth: The Cases of Harre' and Laudan’, International Studies in the Philosophy of Science, No. 3.
Popper, Karl (1963). Conjectures and Refutations, New York: Basic Books.
Psillos, S (1996). ‘Scientific Realism and the Pessimistic Induction’, Philosophy of Science, Vol. 63.
Psillos, S. (1994). ‘A Philosophical Study of Transition from the Caloric Theory of Heat to Thermodynamics: Resisting the Pessimistic Meta-Induction’, Studies in History of Philosophy of Science, Vol. 25.
Psillos, Stathis (2007). Philosophy of Science, Edinburgh University Press.
Putnam, Hilary (1987). Meanining and the Moral Sciences, London: Routledge & Kegan Paul.
Resnik, David (1992). ‘Convergent Realism and Approximate Truth’, Proceeding of Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association, Vol. 1.
Salmon, Wesley (1984). Scientific Explanation and the Causal Structure of the World, Princeton University Press.
Sellars, w. (1963). Science, Perception and Reality, NewYork: The Humanities Press.