فلسفة نانوتکنولوژی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

دکترای فلسفة علم پژوهشگاه علوم انسانی

چکیده

این مقاله که در جست‌وجوی یک فلسفة نانوتکنولوژی است، به تعاریف، زمینه‌های تاریخی، کاربردها و پیامدهای نانوتکنولوژی، و نیز به بررسی ارتباط آن با فلسفه، پرداخته است. هدف از این نوشتار برشمردن مسائل، موضوعات، و جایگاه فلسفی نانوتکنولوژی به مثابة شاخه‌ای از تکنولوژی است، که از سه منظر متافیزیکی (هستی‌شناختی)، معرفت‌شناختی (و روش‌شناختی)، و ارزش‌شناختی به آن نگریسته شده است. فلسفة نانوتکنولوژی حاوی برخی ورودی‌ها (مبانی) و برخی خروجی‌ها (پیامدهای) فلسفی است که هم فلسفة تکنولوژی به معنای عام را دربر دارد و هم به سبب ارتباط تنگاتنگ با علم نوین، برخی از آموزه‌های فلسفة علم و فلسفة علوم خاص، به‌ویژه فلسفة فیزیک، را هم در‌بر گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Philosophy of Nanotechnology

نویسنده [English]

  • Seyyed Hedayat Sajadi
Ph.D. in Philosophy of Science and Technology of Institute for Humanities and cultural Studies
چکیده [English]

This paper, aims to formulate a philosophy of nanotechnology, addresses definitions, historical contexts, applications, and implications of nanotechnology, and its relation to philosophy as well. I explain some philosophical aspects of nanotechnology (as a branch of technology), which are discussed through metaphysical (ontological), epistemological (and methodological), and axiological (theory of value) attitudes. It is concluded that the philosophy of nanotechnology consists of some philosophical inputs (or foundations) and some outputs (or implications), which covers the general philosophy of technology, and since the close relations between nanotechnology and modern science it also consists of some aspects of general philosophy of science, and philosophy of special science, philosophy of physics, in particular.

کلیدواژه‌ها [English]

  • nanotechnology
  • Metaphysics
  • Ontology
  • methodology
  • axiology
  • philosophy of nanotechnology
آیدی، دن (1386). «هنر و تکنولوژی»، در فلسفة تکنولوژی، ترجمة شاپور اعتماد، تهران: مرکز.

بوکر، ریچارد و ارل بویسن (1388). نانوفناوری برای همه، ترجمة فریبا شریفی و همکاران، تهران: دیبایه.

مک‌کنزی، دونالد (1386). «مارکس و ماشین: بررسی انتقادی نظریة جبریت تکنولوژیک»، فلسفة تکنولوژی، ترجمة اعتماد، تهران: مرکز.

هایدگر، مارتین (1386 الف). «پرسش از تکنولوژی»، فلسفة تکنولوژی، ترجمة اعتماد، تهران: مرکز.

هایدگر، مارتین (1386 ب). «معماری قدیم و جدید: بنا‌کردن، سکونت‌کردن، فکر‌کردن»، فلسفة تکنولوژی، ترجمة اعتماد، تهران: مرکز.

 

Bunge, Mario (2003). ‘philosophical inputs and outputs of technology’, In philosophy of technology: the technological condition: an anthology, Robert C. Scharff and Val Dusek (eds.), Oxford, UK: Blackwell.

Bunnin, Nicholas & Yu Jiyuan (2004). The Blackwell Dictionary of Western Philosophy, Blackwell.

Crow, Michael M. & Daniel Sarewitz (2000). Nanotechnology and Societal Transformation, Columbia University.

Drexler, K. E. (1990). Engines of Creation, New York: Random House.

Dreyfus, Hubert L. & Charles Spinosa (2003). ‘Heidegger and Borgmann on How to Affirm Technology’,  In philosophy of technology: the technological condition: an anthology, Robert C. Scharff and Val Dusek (eds.), Oxford, UK: Blackwell.

Ellul, Jacques (2003). ‘On The Aims Of a Philosophy Of Technology’, In philosophy of technology: the technological condition: an anthology, Robert C. Scharff and Val Dusek (eds.), Oxford, UK: Blackwell.

Feenberg, Andrew (2003). ‘Critical Evaluation of Heidegger and Borgmann’, In philosophy of technology: the technological condition: an anthology, Robert C. Scharff and Val Dusek (eds.), Oxford, UK: Blackwell.

Hunt, Geoffrey & Michael D. Mehta (2005). Nanotechnology: Risk, Ethics and Law, London: Earthscan.

Jonas, Hans (2003). ‘Toward a Philosophy of Technology’, In philosophy of technology: the technological condition: an anthology, Robert C. Scharff and Val Dusek (eds.), Oxford, UK: Blackwell.

Phaal R., Farrukh C.J.P., & Probert D. R. (2001). ‘A framework for supporting the management of technological innovation’, at the Conference of the Future of. Innovation Studies, Eindhoven University of Technology, the Netherlands.