تحلیلی بر تبیین علمی از دیدگاه وسلی سمن

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفة علم دانشگاه شریف

2 هیئت علمی دانشگاه شریف، دانشکدة فلسفة علم

چکیده

سمن ادعا می‌کند که تبیین یک امر عینی، چیزی بیش از یک معرفت توصیفی است که در مورد دنیا کسب می‌شود. شاخصی که سمن برای تبیین علّی به‌عنوان تبیین علمی به دست می‌دهد بر دو اصل بنیادین استوار است: 1. نسبت آماری؛ 2. روابط علّی. چیزی که خود سمن مدعی است اگر به‌خوبی تکمیل شود کلید فهم ما از دنیا خواهد بود. در این نوشته نخست استدلال می‌کنیم که تبیین از نظر ذهنی و عینی امری ذومراتب است و دانشمندان در فعالیت‌های خود از «استنتاج به بهترین تبیین» استفاده می‌کنند. دوم بیان خواهیم کرد که علیت امری عقلانی و فلسفی است که ضرورت رابطة علّی از نتایج آن محسوب می‌شود، لذا رویکرد احتمالاتی از علیت شأن وجودی ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Scientific Explanations in Wesley C. Salmon’s View; an Examination

نویسندگان [English]

  • Khadijeh Hassan Beakzadeh 1
  • Seyed Hassan Hosseini 2
1 Ph.D Student in Philosophy of Science and Technology, Sharif University of Technology,
2 Faculty Member of Sharif University of Technology
چکیده [English]

Salmon claims that explanation is an objective affair, and is nothing more than descriptive knowledge of the world. A criterion which Salmon provides for causal explanation as scientific explanation has two foundations: 1. Statistical Relevance; 2. Causal relation. In this paper, first, we will argue that the explanation includes both objective and subjective components and scientists use inference to the best explanation. Second, we will state that causation is an intellectual and philosophical affair so that necessity of causal relation is its result. Therefore there is no ontological status for the probabilistic approach of causality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Scientific explanation
  • causal explanation
  • Wesley salmon
  • causal mechanisms model
  • metaphysical concept
ابن سینا (1363). الشفا، الالهیات، به ‌کوشش ابراهیم مدکور، تهران.
صادقی، رضا (1390). «جایگاه اصل علیت در تبیین علمی»، آئینة معرفت، ش 26.
عبودیت، عبدالرسول (1386). درآمدی بر فلسفة اسلامی، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
گلشنی، مهدی (1385). تحلیلی از دیدگاه‌های فلسفی فیزیک‌دانان معاصر، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
مطهری، مرتضی (1366). شرح مبسوط منظومه، ج 2، تهران: حکمت.
ملاصدرا (1368). الحکمة المتعالیة فی اسفار العقلیة الاربعة، قم.
ملکیان، مصطفی (1375). «یک کتاب در یک مقاله، نگریستن از ناکجا به هرکجا»، قم: حوزه و دانشگاه، ش 7.
 
Dowe, Phil (1992). ‘Wesley Salmon's Process Theory of Causality and the Conserved Quantity Theory’, Philosophy of Science, Vol. 59.
Gasper, Philip (1991). ‘Causation and Explanation’, In Philosophy of Science, Richard Boyd, Philip Gasper, and J. D. Traout, Massachusetts Institute of Technology.
Hempel, Clrl G. and Paul Oppenheim (1984). ‘Studies in the Logic of Explanation’, Philosophy of Science, Vol. 15.
Kitcher, Philip (eds.) (1989). ‘Scientific Explanation’, Vol. 13, Minnesota Studies in the Philosophy of Science, Minneapolis: University of Minnesota Press.
Reichenbach, Hans (1956). The Direction of Time, Berkeley and Los Angeles: University of California Press.
Rosenberg, Alex (2005). Philosophy of Science, A Contemporary Introduction, 2nd ed., New York: Routledge.
Salmon, Wesley C. (2001). ‘Causality, Production and Propagation’ In Sosa Ernest and Michael Tooley (2001), Causation, Oxford: Oxford University Press.
Salmon, Wesley C.  (1984). Scientific Explanation and the Causal Structure of the World, Princeton University Press.
Salmon, Wesley C. (1998). Causation and Explanation, Oxford: Oxford University Press.
Salmon, Wesley C. (1990). Four Decades of Scientific Explanation, Minneapolis: University of Minnesota Press.
Sosa, Ernest and Michael Tooley (2001). Causation, Oxford: Oxford University Press.
Van Frassen, B. (1980). The Scientific Image, Oxford: Clarendon Press.
Woodward, James (2003). ‘Scientific Explanation’, In Stanford Encyclopedia of Philosophy, available at: http://plato.stanford .edu/ Scientific Explanation/.