پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 . علمی-پژوهشی پوپر و عدم قطعیت . برهانی‌نژاد محدثه کارشناس ارشد فلسفه، دانشگاه بهشتی واله حسین استادیار گروه فلسفة دانشکدة ادبیات بهشتی 20 02 2014 3 6 1 12 10 09 2013 06 12 2013 Copyright © 2014, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2014 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_1036.html

پوپر معتقد است که هایزنبرگ در تعبیرش از اصل عدم قطعیت دچار اشتباه شده است. به نظر وی، وجود حدی برای دقت که مدعای هایزنبرگ است، نتیجة منطقی فرمول‌های تئوری کوانتوم نیست، بلکه فرضی اضافی است. به باور پوپر، تعبیر هایزنبرگ از عدم قطعیت حاوی عناصر متافیزیکی و لذا ابطال‌ناپذیر است. پوپر با ارائة نظریة پراکندگی آماری، تفسیری جدید از عدم قطعیت ارائه می‌دهد تا نشان دهد امکان اندازه‌گیری‌هایی دقیق‌تر از آن‌چه اصل عدم قطعیت مجاز می‌شمرد با فرمول‌های تئوری کوانتوم یا تفسیر آماری این تئوری منافات ندارد و در صورت تفسیر آماری فرمول‌های تئوری کوانتوم، فرض اضافی هایزنبرگ با آن فرمول‌ها در تناقض خواهد بود.

 اصل عدم قطعیت فیزیک کوانتوم پراکندگی آماری پوپر هایزنبرگ اوهانیان، هانس سی. (1372). فیزیک نوین، ترجمة جلال‌الدین پاشایی راد و بهرام معلمی، تهران: کتب ماد. باربور، ایان (1362). علم و دین، ترجمة بهاءالدین خرمشاهی، تهران: دانشگاه صنعتی شریف. راسل، برتراند (1360). جهان‌بینی علمی، ترجمة سیدحسن منصور، تهران: آگاه. کارناپ، رودلف (1363). مقدمه‌ای بر فلسفة علم، ترجمة یوسف عفیفی، تهران: نیلوفر. هایزنبرگ، ورنر (1370). فیزیک و فلسفه، ترجمة محمود خاتمی، تهران: علمی. Popper, Karl (2002). The Logic of Scientific Discovery, London: Routledge. Popper, Karl (1990). A World of Propensities, Bristol: Thoemmes. Shields, William (2004). ‘Karl Popper's Quantum Ghost, Denver, Colorado’, American Physical Society, April Meeting. Shih, Yanhua, Kim, Yoon-Ho (2000). ‘Experimental Realization of Popper’s Experiment-Violation of the Uncertainty Principle’, Foundations of Physics, Vol. 48.
پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 علمی-پژوهشی ارزیابی گذار کارناپ از رویکرد ساختار نحوی به سمانتیک به منزلة تلاشی برای ترمیم تجربه‌گرایی . داودی مجید عضو پژوهشکدة علم، فلسفه، و اخلاق مهندسی نسرین مهدی استادیار سابق گروه مطالعات علم انجمن حکمت 20 02 2014 3 6 13 36 15 06 2013 17 09 2013 Copyright © 2014, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2014 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_1037.html

در آغاز قرن بیستم، فلسفة تجربه‌گرایانه، در مقام یک مکتب فلسفی تثبیت‌شده، با انتقاداتی مواجه شد، چنان‌که ارائة صورت‌بندی دقیق و عاری از مشکلات معمول برای ترمیم این مکتب ضروری می‌نمود. یکی از گام‌های بلند در راه ارائة شالوده‌ای متقن برای فلسفة تجربه‌گرایانه، پیشنهاد رویکرد مبتنی‌بر ساختار نحوی، در کتاب ساختار نحوی زبان (1934) کارناپ بود. اما این رویکرد از عهدة پاسخ‌گویی به ایرادات وارده برنیامد، چنان‌که کارناپ از آغاز دهة چهل به ارائة رویکردی نو، با عنوان رویکرد معناشناسانه همت گمارد. هرچند هر دو رویکرد ارائه‌شده توسط کارناپ، یعنی رویکردهای ساختار نحوی و معناشناسانه، از نقاط اوج فلسفة معاصر به حساب می‌آیند، کارناپ نهایتاً نمی‌تواند نسخة غیر قابل انتقاد و منسجمی از تجربه‌گرایی ارائه کند. با این حال در پایان مقاله نشان خواهیم داد که نواقص باقی‌مانده (پس از اعمال رویکرد معناشناسانه) باعث نابودی فلسفة تجربه‌گرایی نمی‌شوند

 کارناپ تجربه‌گرایی منطقی رویکرد ساختار نحوی رویکرد سمانتیکی Carnap, Rudolf (1934). Logische Syntax der Sprache,Vienna: Julius Springer Verlag. Carnap, Rudolf (1937). Logical Syntax of Language, Trans. Amethe Smeaton, London: Kegan Paul Trench, Trubner & Co. Carnap, Rudolf (1939). ‘Foundations of Logic and Mathematics’, In International Encyclopaedia of Unified Science, Vol. I, No. 3, Chicago: University of Chicago Press. Carnap, Rudolf (1942). Introduction to Semantics,Cambridge, Mass: Harvard University Press. Carnap, Rudolf (1944). Introduction to Semantics, Cambridge: Harvard University Press. Carnap, Rudolf (1950). ‘Empiricism, Semantics, and Ontology’, Revue Internationale de Philosophie, Vol. 4. Carnap, Rudolf (1963). ‘Intellectual Autobiography’, In P. Schilpp (ed.), The Philosophy of Rudolf Carnap, La Salle: Open Court. Carus, A.W. (2007). Carnap and Twentieth-Century Thought, Explication as Enlightenment, Cambridge: Cambridge University Press. Carus, A.W. (2009). ‘From Wittgenstein’s Prison to the Boundless Ocean, Carnap’s Dream of Logical Syntax’, In Wagner (ed.), Carnap’s Logical Syntax of Language,Palgrave Macmillan. Castañeda, H. N. (1974). ‘Thinking and the Structure of the World’, Philosophia, Vol. 4. Chisholm, R. (1973). ‘Beyond Being and Non-Being’, Philosophical Studies, An International Journal for Philosophy in the Analytic Tradition, Vol. 24, No. 4. Creath, R. (1990). ‘The Unimportance of Semantics’, In Proceedings of the Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association, Vol. 2: Symposia and Invited Papers. Creath, R. (1996). ‘Languages Without Logic’, Origins of Logical Empiricism, Ronald N. Giere and Alan W. Richardson (eds.), Vol. XVI of Minnesota Studies in the Philosophy of Science, Minneapolis: University of Minnesota Press. Friedman, M. (1987). ‘Carnap's Aufbau Reconsidered’, Noûs, Vol. 21, No. 4. Godel, K. (1995). ‘Is Mathematics Syntax of Language?’, In Godel, K., Collected Works, Vol. III: Unpublished Essays and Lectures, S. Feferman et al. (eds.), Oxford: Oxford University Press. Goldfarb, W. (1996). ‘The Philosophy of Mathematics in Early Positivism’, In Origins of Logical Empiricism, Ronald N. Giere and Alan W. Richardson (eds.), Vol. XVI of Minnesota Studies in the Philosophy of Science, Minneapolis: University of Minnesota Press. Hintikka, J. (1992). ‘Carnap's Work in the Foundations of Logic and Mathematics in a Historical Perspective’, Synthese, Vol. 93, No. 1/2. Meinong, A. (1910). Über Annahmen, Leipzig: J. A. Barth, Trans. with an Introduction by James Heanue as On Assumptions (1983). Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press. Morris, Ch. (1963). ‘Pragmatism and Logical empiricism’, In P. Schilpp (ed.), The Philosophy of Rudolf Carnap, La Salle: Open Court. Poincare, H. (1902). La Science et l’hypothèse, Paris: Flammarion. (Science and Hypothesis, 1905). Poincare, H. (1905). ‘Non-Euclidean Geometry and the Non-Euclidean World’, Science and Hypothesis, Trans. G. B. Halsted. Quine. V. W. (1947). ‘Steps Toward a Constructive Nominalism’, With Nelson Goodman, Journal of Symbolic Logic, Vol. 12. Quine, W. V. (1951). ‘Two Dogmas of Empiricism’, Philosophical Review, Vol. 60. Ricketts, T. (1996). ‘Carnap, From Logical Syntax to Semantics’, In Origins of Logical Empiricism, Ronald N. Giere and Alan W. Richardson (eds.), Vol. XVI of Minnesota Studies in the Philosophy of Science, Minneapolis: University of Minnesota Press. Ricketts, T. (1963). ‘Carnap and Logical Truth’, In The Ways of Paradox and Other Essays, New York: Random House. Richardson, A. W. (2007). ‘Carnapian Pragmatism’, In R. Creath and M. Friedman (eds.), The Cambridge Companion to Carnap, Cambridge: Cambridge University Press. Russell, B. (1904). ‘Meinong's Theory of Complexes and Assumptions’, Mind, Vol. 13. Russell, B. (1905). ‘On Denoting’, Mind, Vol. 14. Russell. B. (1951). ‘My Mental Development’, In the The Basic Writings of Bertrand Russell, Robert E. Egner and Lester E. Denonn (eds.), London: George Allen & Unwin._||_
پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 علمی-پژوهشی فیزیک کوانتومی و امکان «شعورمندی» ذرات فیزیکی . رزمی حبیب‌الله دانشیار گروه فیزیک دانشگاه قم بیگدلی احمد کارشناس ارشد گروه فلسفة دانشگاه قم دیرباز عسگر استادیار گروه فلسفة دانشگاه قم 20 02 2014 3 6 37 46 08 09 2013 06 12 2013 Copyright © 2014, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2014 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_1038.html

از قرن‌ها پیش، اندیشمندان و حکمای مسلمان با الهام از آیات نورانی قرآن کریم و با براهین متقن عقلی به اثبات سریان‌داشتن علم و آگاهی در میان اشیای مادی پرداخته بودند. دانشمندان علوم تجربی به امکان وجود نوعی شعور و آگاهی در برخی مواد و اشیای ظاهراً بی‌جان اشاره داشته‌اند. گستردگی «علم» در سراسر هستی حتی در ذرات مادی، فیزیک را نیز در این بحث سهیم می‌کند. در نظریة کوانتوم، بعضی پدیده‌ها از جمله آزمایش انتخاب تأخیری ذرات مطرح می‌شود و چنین می‌نماید که ذرات از موقعیت پیرامون خود آگاهی دارند و رفتار مناسب با آن را انتخاب می‌کنند؛ همچنین، در بعضی از مدل‌های بدیل و رقیب نظریة رایج کوانتوم (مدل بوهم ـ دوبروی)، موج راهنما یا میدان اطلاعات مطرح است که این‌ها اشاره‌ای بر امکان شعورمندی ذرات فیزیکی دارند.

 معرفت آگاهی شعور ذرات فیزیک کوانتومی دوگانگی ذره‌ای ـ موجی قرآن مجید. صحیفة سجادیه. آشتیانی سید جلال‌الدین (1380). شرح مقدمة قیصری بر فصوص الحکم، قم: بوستان کتاب. جوادی آملی، عبدالله (1378). تسنیم، ج 5، قم: اسرا. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1386). الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، به‌تصحیح سید جلال‌الدین آشتیانی، قم: بوستان کتاب. فیض کاشانی، ملا محسن (1362). اصول المعارف، مقدمة سید جلال‌الدین آشتیانی، قم: دفتر تبلیغات اسلامی. گلشنی، مهدی (1385). تحلیلیاز دیدگاه‌هایفلسفیفیزیک‌دانان معاصر، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. مصباح یزدی، محمدتقی (1375). شرح اسفار، ج 1، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره). Castelvecchi, Davide (2008). ‘Tight Deadline; Photons: Decide What to do-and do it Yesterday’, May 23, Science News Online, https://www.sciencenews.org/article/tight-deadline. Cho, Adrian (2007). ‘After a Short Delay, Quantum Mechanics Becomes Even Weirder’, Science NOW Daily News, 16 February 2007. Jacques, Vincent, et al (2007). ‘Experimental Realization of Wheeler's Delayed-Choice Gedanken Experiment’, Science, Vol. 315. Jay, Alfred (2007). ‘Conscious Particles, Fields and Waves’, In http://ezinearticles.com/?Conscious-Particles,-Fields-and-Waves&id=546242. M. O. Scully and K. Drühl (1982). ‘Quantum Eraser-A Proposed Photon Correlation Experiment Concerning Observation and Delayed Choice’, In Quantum Mechanics, Phys. Rev. A, Vol. 25. Marlow, A. R. (ed.) (1978). Mathematical Foundations of Quantum Theory, New York: Academic Press. Y-H. Kim, R. Yu, S. P. Kulik, Y. H. Shih, and M. O. Scully (2000). ‘A Delayed Choice Quantum Eraser’, Phys. Rev. Lett, Vol. 84.
پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 علمی-پژوهشی اصول طبیعت‌شناسی ابن‌سینا . سعیدی‌مهر محمد دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس کریمی سکینه ارشد فلسفه اسلامی علوم تحقیقلت تهران 20 02 2014 3 6 47 71 29 06 2013 26 09 2013 Copyright © 2014, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2014 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_1039.html

با تحلیل تعریف ابن‌‌سینا از طبیعت می‌‌توان اصول کلی طبیعت‌‌شناسی سینوی را استنباط کرد. این اصول چهارگانه عبارت‌اند از: عاملیت طبیعت، مباشرت طبیعت، شیء طبیعی، و بالذات‌بودن تأثیرات طبیعت. این اصول هرچند در آثار ابن‌‌سینا، دارای توالی منظمی نیست، از ارکان تعریف طبیعت و تفسیر ابن‌‌سینا بر آن ارکان، قابل استنباط است. از مهم‌‌ترین رهاوردهای پذیرش این اصول آن ‌‌است که طبیعت عامل مباشر حرکت، سکون و تعادل اشیا است و مبدئیت آن برای حرکت اشیا‌‌ در همة حرکات طبعی، قسری، و حتی ارادی جاری است. همچنین بر پایة این اصول آشکار می‌‌شود که اشیای‌‌ طبیعی استحقاق ذاتی دارند که واجد ویژگی‌‌های طبیعی باشند. از این رو، ابن‌‌سینا ویژگی‌‌های طبیعی را هم‌‌سنگ ویژگی‌‌های ذاتی می‌‌داند که از ذات اشیا‌‌ برخاسته‌‌اند و اشیا‌‌ به صورت ضروری واجد آن‌ها هستند.

 ابن‌‌سینا طبیعت شیء طبیعی حرکت ابن‌‌‌سینا، شیخ‌الرئیس ابوعلی (1371). المباحثات، قم: بیدار. ابن‌‌‌سینا، شیخ‌الرئیس ابوعلی (1375). الاشارات و التنبیهات، قم: البلاغة. ابن‌‌‌سینا، شیخ‌الرئیس ابوعلی (1379). النجاة من الغرق فى بحر الضلالات، تهران: دانشگاه تهران. ابن‌‌‌سینا، شیخ‌الرئیس ابوعلی (1382). الاضحویة فى المعاد، تهران: شمس تبریزى. ابن‌‌‌سینا، شیخ‌الرئیس ابوعلی (1383). طبیعیات دانشنامة علائى، همدان: دانشگاه بوعلى سینا. ابن‌‌‌سینا، شیخ‌الرئیس ابوعلی (1400 ق). الرسائل، قم: بیدار. ابن‌‌‌سینا، شیخ‌الرئیس ابوعلی (1404 ق الف). التعلیقات، بیروت: مکتبة الاعلام الاسلامى. ابن‌‌‌سینا، شیخ‌الرئیس ابوعلی (1404 ق ب). الشفاء (الالهیات)، قم: مکتبة آیة ‌الله المرعشى. ابن‌‌‌سینا، شیخ‌الرئیس ابوعلی (1404 ق ج). الشفاء (الطبیعیات)، جلدهای 1 و 3، قم: مکتبة آیة ‌‌الله المرعشى. ابن‌‌‌سینا، شیخ‌الرئیس ابوعلی (1980). عیون الحکمة، بیروت: دارالقلم. ابن‌‌‌سینا، شیخ‌الرئیس ابوعلی (1989). الحدود، قاهره: الهیئة المصریة. ارسطو (1385). سماع طبیعی، ترجمة محمدحسن لطفی، تهران: حکمت، طرح نو. بغدادی، ابوالبرکات (1357 ق). المعتبر، ج 2، حیدرآباد دکن: دائرة‌‌‌المعارف العثمانیه. جرجانى، سید ‌‌شریف على بن محمد (1419 ق). شرح المواقف، بیروت: دارالکتب العلمیه. جرجانى، سید‌ شریف على بن محمد (1370). کتاب التعریفات، تهران: ناصرخسرو. رازى، فخرالدین (1384). شرح الاشارات و التنبیهات (الفخر الرازى)، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگى. رازى، فخر‌‌الدین (1404 ق). شرح الفخر الرازى على الاشارات، شرحى الاشارات، ج 1، قم: مکتبة آیة ‌‌الله المرعشى. رازى، فخر‌‌الدین (1411 ق). المباحث المشرقیة فى علم الالهیات و الطبیعیات، ج 1، قم: بیدار. رازی، فخرالدین (1990). المباحث المشرقیة فى علم الالهیات و الطبیعیات، تحقیق و تعلیق محمد المعتصم بالله البغدادی، ج 1، بیروت: دارالکتاب عربی. طوسى، خواجه نصیرالدین (1375). شرح الاشارات و التنبیهات مع المحاکمات، جلدهای 1 و 2، قم: البلاغة. مطهرى، مرتضی (1381). مجموعه آثار استاد شهید مطهرى، جلدهای 2، 5، و 6، تهران: صدرا. ملاصدرا، صدرالدین محمد شیرازی (1981).الحکمة المتعالیة فى الاسفار العقلیة الاربعة، ج 3، بیروت: داراحیاء التراث. Nasr, Seyyed Hossein (2003). The Achievments Of Ibn Sina In The Field Of Science And His Contribution To Its Philosophy, Islam & Science, Vol. 1, No. 2.
پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 علمی-پژوهشی چند‌جهانی و آزمون‌پذیری . معصومی سعید دانشجوی دکتری فلسفة علم دانشگاه شریف گلشنی مهدی استادفیزیک شریف و پژوهشگاه دانش‌های بنیادی شیخ جباری محمدمهدی استاد فیزیک پژوهشگاه دانش‌های بنیادی 20 02 2014 3 6 73 98 29 04 2013 29 07 2013 Copyright © 2014, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2014 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_1040.html

چندجهانی و استناد به اصل یا استدلال آنتروپیک اخیراً در برخی زمینه‌های فیزیک مطرح شده است. در این مقاله بحث می‌کنیم که سه نوع چندجهانی در صورت‌بندی لاگرانژی سیستم‌های فیزیکی قابل تمیز است و استدلال می‌کنیم که چندجهانی می‌تواند ناشی از اثری کلاسیک باشد؛ چنان‌که در مناظر نظریة ریسمان بروز می‌یابد یا اثری کوانتومی مانند آن‌چه در مدل تورم آشوبناک دیده می‌شود. سپس با ارائة دو استدلال له چند‌جهانی، مروری انتقادی بر نظراتی خواهیم داشت که در آن‌ها حکم به ترک معیار آزمون‌پذیری تجربی شده است. نظر ما این است که چنین کاری نوعی نقض غرض است، زیرا فرق فارق علوم تجربی و دیگر معارف بشری، تجربی‌بودن آن است. بنابراین نظریة چند‌جهانی باید مکانیزمی آزمون‌پذیر ارائه دهد تا جزو قلمرو علم تجربی تلقی گردد. در این مقاله ما معیاری نیز برای آزمون‌پذیری ارائه می‌دهیم.

 چند‌جهانی نظریه‌های ریسمان و تورم کیهانی آزمون‌پذیری اصل آنتروپیک پوپر، کارل (1381). منطق اکتشاف علمی، ترجمة سیدحسین کمالی، تهران: علمی و فرهنگی. کاپلستون، فردریک (1388). تاریخ فلسفه، یونان و روم، ترجمة سیدجلال‌الدین مجتبوی، ج 1، تهران: علمی و فرهنگی. گیلیز، دانلد (1386). نظریه‌های فلسفی احتمال، ترجمة محمد‌رضا مشکانی، تهران: دانشگاه صنعتی شریف. Ashok, K. Sujay, and Douglas, R. Michael (2004). ’Counting Flux Vacua‘, arXiv.org, http://arxiv.org/abs/hep-th/0307049v3.pdf. Bailey, H. David (2013). ‘Is Evolution Falsifiable?’, In Science Meets Religion, http://www.sciencemeetsreligion.org/evolution/falsifiable.php. Barrau, Aurélien (2007). ‘Physics in the Multiverse’, LPAC, http://lpsc.in2p3.fr/barrau/aurelien/CCDecMULTIV.pdf. Becker, K. Becker, M., and Schwarz, J. H. (2007). String Theory and M-Theory, Cambridge: Cambridge University Press. Bertsekas, P. Dimitri, and Tsitsiklis, N. John (2000). Introduction to Probability, Lecture Notes, M.I.T. Breidenbach, M., Friedman, J. I., and Kendall, H. W. (1969). ‘Observed Behavior of Hihly Inelastic Electron-Proton Scattering’, SLAC- PUB- 650. Carr, Bernard (2007). Universe or Multiverse, Cambridge: Cambridge University Press. Douglas, R. Michael (2003). ‘The Statistics of String/M Theory Vacua’, arXiv.org, http://arxiv.org/abs/hep-th/0303194v4.pdf. Douglas, R. Michael (2004). ‘Statistical Analysis of the Supersymmetry Breaking Scale’, arXiv.org, http://arxiv.org/abs/hep-th/0405279v4.pdf. Eddington, S. Arthur (1936). Relativity Theory of Protons and Electrons, Cambridge: Cambridge University Press. Ellis, F. R. George (2006). ‘Issues in the Philosophy of Cosmology’, arXiv.org, http://arxiv.org/abs/astro-ph/0602280v2.pdf. Everett, H. (1957a). On the Foundations of Quantum Mechanics, Ph.D. Thesis, Princeton University, Department of Physics. Everett, H. (1957b). ‘Relative State’ Formulation of Quantum Mechanics’, Reviews of Modern Physics, Vol. 29. Guth, H. Alan (1981). ‘The Inflationary Universe, A Possible Solution To The Horizon And Flatness Problems’, Phys. Rev, D 23, 347. Kox, J. A., and Eisenstaedt, Jean (2005). The Universe of General Relativity, Center for Einstein Studies, Boston: Boston University Press. Kragh, Helge (2012a). The Most Philosophically of all the Sciences, Karl Popper and Physical Cosmology, PhilSci Archive, http://philsci-archive.pitt.edu/9062/. Kragh, Helge (2012b). ‘Testability and Epistemic Shifts in Modern Cosmology’, http://philsci-archive.pitt.edu/9294/. Liddle, R. Andrew (1999). ‘An Introduction to Cosmological inflation’, arXiv.org, http://arxiv.org/pdf/astro-ph/9901124v1.pdf. Linde, D. Andrew (1982). ‘A New Inflationary Universe Scenario, A Possible Solution Of The Horizon, Flatness, Homogeneity, Isotropy, and Primordial Monopole Problems’, Phys. Lett, B 108, 389. Linde, D. Andrew (1983). ‘Chaotic Inflation’, Phys. Lett, B 129, 177. Linde, D. Andrew (2002). ‘Inflation, Quantum Cosmology and the Anthropic Principle’, arXiv.org, http://arxiv.org/pdf/hep-th/0211048v2.pdf. Longair, S. Malcolm (1974). Confrontation of Cosmological Theories with Observational Data, Dordrecht and Boston: D. Reidel Publishing. Milne, E. Arthur (1935). Relativity, Gravitation, and World Structure, Oxford: Clarendon Press. Popper, Karl (1974). ‘Autobiography’, In The Philosophy of Karl Popper, Paul A. Schilpp (ed.), La Salle, IL: Open Court Publishing House. Psillos, S. (1999). Scientific Realism, How Science Tracks Truth, London and New York: Routledge. Rickles, Dean (2013). ‘Mirror Symmetry and Other Miracles in Superstring Theory’, Foundation of Physics, Vol. 43, Issue 1. Sebastian, de Haro, Dieks, Dennis, ’t Hooft, Gerard, and Verlinde, Erik (2013). Foundation of Physics, Vol. 43, Issue 1. Smolin, Lee (2004). ‘Scientific Alternatives to the Anthropic Principle’, arXiv: hep, http://arxiv.org/abs/hep-th/0407213v3.pdf. Sober, Elliott (2008). Evidence and Evolution, The Logic Behind the Science, Cambridge: Cambridge University Press. Stoeger, W. R., Ellis, G. F. R., and Kirchner, U. (2008). ‘Multiverses and Cosmology, Philosophical Issues’, In: arXiv:hep,http://arxiv.org/pdf/astro-ph/0407329v2.pdf. Susskind, Leonard (2006). The Cosmic Landscape, String Theory and Illusion of Intelligent Design, New York: Brown and Co. Susskind, Leonard (2013). ‘String Theory’, Foundation of Physics, Vol. 43, Issue 1. Tegmark, Max (1998). ‘Is the Theory of Everything’ Merely the Ultimate Ensemble Theory?’, arXiv.org, http://arxiv.org/pdf/gr-qc/9704009v2.pdf. Tegmark, Max (2007). ‘The Mathematical Universe’, arXiv: hep, http://arxiv.org/pdf/0704.0646v2.pdf. Van Dongen, Jeroen (2010). Einstein’s Unification, Cambridge: Cambridge University Press.
پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 علمی-پژوهشی طبی‌سازی به مثابة تکنولوژی تبیین و نقد با توجه به آرای هایدگر، برگمان، و فینبرگ در باب فلسفۀ تکنولوژی . منجّمی علیرضا گروه فلسفۀ علم پژوهشگاه علوم انسانی آیت‌اللهی حمیدرضا استاد فلسفه، پژوهشگاه علوم انسانی معین زاده مهدی گروه فلسفۀ علم پژوهشگاه علوم انسانی 20 02 2014 3 6 99 118 15 06 2013 15 10 2013 Copyright © 2014, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2014 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_1041.html

طبی‌سازی فرایندی است که در آن پزشکی به قلمروهایی مانند زایمان و تولد، اعتیاد، چاقی، زیبایی، جوان‌شدن، تنهایی و انزوا، که اساساً پزشکی نیستند، وارد می‌شود و تدابیری پزشکی برای اصلاح یا درمان آن‌ها ارائه می‌کند. دو تبیین‌ اصلی برای طبی‌سازی ارائه شده است که می‌توان آن‌ها را به اختصار تبیین مارکسیستی و تبیین کنترل اجتماعی نامید. این مقاله تلاش می‌کند تا طبی‌سازی را از منظری جدید مورد مداقه قرار دهد. مدعای این مقاله آن است که طبی‌سازی به مثابة تکنولوژی تبیین جامع‌تری از این پدیده ارائه می‌کند. در این راستا آرای سه فیلسوف مهم تکنولوژی، هایدگر، برگمان، و فینبرگ در تبیین طبی‌سازی به مثابة تکنولوژی مورد نقد و بررسی قرار خواهد گرفت.

 طبی‌سازی تکنولوژی فلسفۀ تکنولوژی فلسفۀ پزشکی هایدگر برگمان فینبرگ پستمن، نیل (1372). تکنوپولی، تسلیم فرهنگ به تکنولوژی، ترجمة صادق طباطبایی، تهران: سروش. فوکو، میشل (1390). تاریخ جنون در عصر کلاسیک، ترجمة فاطمه ولیانی، تهران: هرمس. کیوان‌آرا، محمود (1386). اصول و مبانی جامعه‌شناسی پزشکی، اصفهان: دانشگاه علوم پزشکی اصفهان. معین‌زاده، مهدی (1390). «فرانکنشتاین یا پرومته، تحقیق در باب ذات‌گرایی در تکنولوژی پزشکی»، فلسفۀ علم، ش 1. منجّمی، علیرضا (1390). «پزشکی به مثابة پارادایم؟»، فلسفۀ علم، ش 1. هایدگر، مارتین (1377). پرسش از تکنولوژی در فلسفۀ تکنولوژی، ترجمة شاپور اعتماد، تهران: نشر مرکز. Borgmann, A. (1984). Technology and the Character of Contemporary Life, Chicago: Chicago University Press. Borgmann, A. (1993). Crossing the Postmodern Divide, Chicago: Chicago University Press. Borgmann, A. (2003). ‘Focal Things and Practices’, In Philosophy of Technology, The Technological Condition, Scharf, RC and Dusek, V. (eds.), Oxford: Blackwell. Bunge, M. (2003). ‘Philosophical Inputs and Outputs of Technology’, In Scharff, R. C. and Dusek, V. (eds.), Philosophy of Technology, The Technological Condition, Oxford: Blackwell. Conrad, P. (2007). The Medicalization of Society, On the Transformation of Human Conditions into Trearable Disorders, Maryland: Johns Hopkins University Press. Davis, J. E. (2010). ‘Medicalization, Social Control, and the Relief of Suffering’, In Cockerham, W. C. (ed.), The New Blackwell Companion to Medical Sociology, UK: Blackwell. Dusek, V. (2006). Philosophy of Technology, An Introduction, Malden, Mass: Blackwell. Feenberg, A. (2003). ‘Critical Evaluation of Heidegger and Borgmann’, In Philosophy of Technology, The Technological Condition, Scharf, RC and Dusek, V. (eds.), Oxford: Blackwell. Feenberg, A. (2005). Transforming Technology, A Critical Theory Revisited, Oxford: Oxford University Press. Foucault, M. (1973). Thebirth of the Clinic, An Archaeology of Medical Perception,London: Tavistock. Illich, I. (1976). Medical Nemesis, The Expropriation of Health, New York: Pantheon Books. Jonas, H. (2003). ‘Toward a Philosophy of Technology’, In Scharff, R. C. and Dusek, V. (eds.), Philosophy of Technology: The Technological Condition, Oxford: Blackwell. Long, V. (2011). The Rise and Fall of the Healthy Factory, The Politics of Industrial Health in Britain, 1914–60, Hampshire: Pulgarve McMillan. Macrum. J. A. (2007). An Introductory Philosophy of Medicine, Humanizing Modern Medicine, Springer. Navarro, V. (1976). Medicine Under Capitalism, New York: Prodist. Nye, R. (2003). ‘The Evolution of the Concept of Medicalization in the Late Twemtieth Century’, Journal of History of the Behavioral Sciences, Vol. 39, No. 2. Reissman, K. C. (1989). ‘Women and Medicalization, A New Perspective’, In P. Brown (ed.), Perspecttive in Medical Sociology, Belmont, CA: Wadsworth. Szasz, T. (2007). The Medicalization of Everyday Life, New York: Syracuse University Press. Waitzkin, H. (1978). ‘A Marxist View of Medical Care’, Annals of Internal Medicine, Vol. 89. White, K. (2002). An Introduction to the Sociology of Health and Illness, London: Sage. Williams, S. J., and Calnan, M. (1996). ‘The Limits of Medicalization and the Lay Populance in Late Modernity’, Social Science & Medicine, Vol. 42, No. 12.