پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 علمی-پژوهشی برونی‌گرایی و مسئلة استقرا پیکانی جلال استادیار گروه الهیات، پیام نور 08 09 2013 3 5 1 21 09 03 2013 21 04 2013 Copyright © 2013, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2013 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_881.html

مسئلة سنتی استقرا یکی از صور بسیار مشهور شکاکیت به شمار می‌رود و تا به حال فلاسفة بسیاری برای حل یا منحل‌ساختن آن کوشیده‌اند؛ برونی‌گرایی یکی از رهیافت‌هایی است که به باور برخی معرفت‌شناسان می‌تواند در حل مسئلة سنتی استقرا به کار آید. مهم‌ترین نظریة مطرح‌شده در زمینة برون‌گرایی، نظریة اعتمادگرایی فرایندی است. اعتمادگرایی فرایندی به واسطة تأکید بر خطاپذیری باور‌ها، و برگرفتن معیارهای فروتنانه و سهل‌گیرانه در دستیابی به معرفت، در مقابل شکاکیت، کم‌تر آسیب‌پذیر است. در مقالة حاضر نشان خواهیم داد که این معرفت‌شناسان از این نکتة بسیار مهم غفلت می‌کنند که اعتمادگرایی فرایندی و به طور کلی، نظریه‌های برونی‌گرایانه، استقرا را پیش‌فرض می‌گیرند. از این رو چنین نظریه‌هایی از قابلیت قابل توجهی برای حل مسئلة مذکور برخوردار نیستند.

 استقرا دیوید هیوم برونی‌‌گرایی اعتمادگرایی فرایندی لیدمن، جیمز (1390). فلسفة علم، ترجمة حسین کرمی، تهران: حکمت. دکارت، رنه (1381). تأملات در فلسفة اولی، ترجمة احمد احمدی، تهران: سمت.  Hume, David (1978). A Treaties of Human Nature, Oxford: Oxford University Press. Bonjour, Laurance (2001). ‘Externalist Theories of Empirical Knowledge’, In Epistemology: Internalism and Externalism, Hilary Kornblith (ed.), Malden, MA: Blackwell. Goldman, Alvin (1992 a). ‘A Causal Theory of Knowing’, In Liaisons: Philisophy Meets the Cognitive and Social Sciences, Massachusetts Institute of Technology. Goldman, Alvin (1992 b). ‘Discrimination and Perceptual Knowledge’, In Liaisons: Philisophy Meets the Cognitive and Social Sciences, Massachusetts Institute of Technology. Goldman, Alvin (1992 c). What is Justified Belief’, In Liaisons: Philisophy Meets the Cognitive and Social Sciences, Massachusetts Institute of Technology. Goldman, Alvin (1992 d). ‘Epistemic Folkways and Scientific Epistemology’, In Liaisons: Philisophy Meets the Cognitive and Social Sciences, Massachusetts Institute of Technology. Goldman, Alvin (1986). Epistemology and Cognition, Cambridge: Harvard University Press. Foley, R. (2002). ‘Conceptual Diversity in Epistemology’, In Oxford Handbook of Epistemology, Paul Moser (ed.), Oxford: Oxford University Press. Williams, Michael (2004). ‘Skepticism’, In The Blackwell Guide to Epistemology, John Greco and Ernest Sosa (eds.), UK: Blackwell. Levin, Micheal (2003). ‘Reliabilism and Induction’, In Philosophical Skepticism, Charles Landesman and Robin Meeks (eds.), Oxford: Blackwell. Van Cleve, J. (1984). ‘Reliability, Justification, and the Problem of Induction’, Midwest Studies in Philosophy, Vol. 10. Bonjour, Laurance (2002). ‘Internalism and Externalism’, In Oxford Handbook of Epistemology, Paul Moser (ed.), Oxford: Oxford University Press. Chisholm, Roderick (1982). The Foundations of Knowing, Minneapolos: University of Minneapolis. Audi, Robert (1998). Epistemology, Acontemporary Introduction to the Theory of Knowledge, New York: Routledge. Alston, W. (1989). ‘Internalism and Externalism in Epistemology’, In Epistemic Justification, Ithaca, NY: Cornell University. Alston, W. (2004). ‘The Challenge of Externalism’, In The Externalist Challenge, R. Schantz (ed.), Walter de Gruyter. Armstrong, David (1973). Belief, Truth, and Knowledge, Cambridge: Cambridge University Press. Conee, E. and Feldman, R. (2001). ‘Internalism Defended’, In Epistemology, Internalism and Externalism, Hilary Kornblith (ed.), Oxford: Blackwell. Chisholm, Roderick (1989). Theory of Knowledge, Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 علمی-پژوهشی کرون در باب ارجاع، دیویدسون در باب محتوا صداقت آهنگری حسین‌زاده مرتضی استادیار گروه فلسفة علم، دانشگاه امیرکبیر 08 09 2013 3 5 23 33 15 01 2013 13 03 2013 Copyright © 2013, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2013 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_882.html

کرون معتقد است مرجع یک اسم را فقط ارتباط علّی با آن شیء متعین نمی‌کند، چراکه علیت حاوی نوعی عدم تعین است که برای فرار از آن لازم است بعد شناختی، که از آن به جواز معرفتی یاد می‌کند، نیز در تعیین مرجع اثر گذارد. دیویدسون بیان مشابهی را در مورد نحوة تعین محتوای باور ادراکی در تز مثلث‌بندی خود دارد. در این تز او معتقد است فرد علاوه‌بر ارتباط علّی با محتوای باور ادراکی خود که شیئی خارجی است که علت آن باور در فرد شده است، لازم است از ارتباط کلامی با دیگران نیز جهت تعین محتوای این باور، کمک گیرد. در این مقاله، پس از بیان نظریات کرون و دیویدسون، به بیان مشابهت‌های جواز معرفتی در نظریة کرون و ارتباط کلامی در نظریة دیویدسون خواهم پرداخت.

 جواز معرفتی مثلث‌بندی ارجاع ارتباط کلامی Davidson, Donald (1992). ‘The Second Person’, In Davidson, D., Subjective, Intersubjective, Objective, Oxford: Clarendon Press. Davidson, Donald (1997). ‘The Emergence of Thought’, In Davidson, D., Subjective, Intersubjective, Objective, Oxford: Clarendon Press. Devitt, Michael (1981). Designation, New York: Columbia University Press. Devitt, Michael (1999). Language and Reality, An Introduction to the Philosophy of Language, Oxford: Blackwell. Field, Hartry (1973). ‘Theory Change and the Indeterminacy of Reference’, Journal of Philosophy, Vol. 70. Frege, Gotlob (1948). ‘Sense and Reference’, The Philosophical Review, Vol. 57, No. 3. Kripke, Saul (1972). Naming and Necessity, Cambridge, Mass: Harvard University Press. Kroon, Fred (1985). ‘Theoretical Terms and the Causal Theory of Reference’, Australasian Journal of Philosophy, Vol. 63, No. 2. Kroon, Fred (2011). ‘Theory Dependence, Warranted Reference, and the Epistemic Dimensions of Realism’, European Journal of Philosophy of Science, Vol. 1. Lewis, David (1970). ‘How to Define Theoretical Terms’, Journal of Philosophy, Vol. 67. Lewis, David (1972). ‘Psychophysical and Theoretical Identifications’, Australasian Journal of Philosophy, Vol. 50. Lewis, David (1994). ‘David Lewis, Reduction of Mind’, In A Companion to the Philosophy of Mind, S. Guttenplan (ed.), Cambridge: Blackwell. Putnam, Hilary (1975). ‘The Meaning of "Meaning"’, In Putnam, H., Mind, Language, and Reality, Vol. 2, New York: Cambridge University Press. Russell, Bertrand (1956). ‘On Denoting’, In Russell, B., Logic and Knowledge, R. Marsh (ed.), London: Routledge. Searle, John (1985). ‘Proper Names’, Mind, Vol. 67.
پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 علمی-پژوهشی مراحل پنج‌گانة شکل‌گیری فلسفة علم در قرن بیستم عبدالله نژاد محمدرضا استادیار گروه فلسفه، دانشگاه تبریز 08 09 2013 3 5 35 56 17 07 2012 03 10 2012 Copyright © 2013, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2013 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_883.html

فعالیت‌های اصلی فلسفة علم، به مثابة یکی از شاخه‌های فلسفه، از 1890 در پی تلاش برخی دانشمندان علوم تجربی برای تأسیس مبانی جدید غیر متافیزیکی برای علوم تجربی استقرایی، آغاز شد. نکتة قابل توجه این است که ماهیت اصلی فلسفة علم، در پنج مرحله شکل گرفته است. هدف اصلی این مقاله این است که با توصیف مراحل پنج‌گانة مذکور، نحوة شکل‌گیری و تکمیل ماهیت اصلی فلسفة علم را به تصویر بکشد و نتایجی را از آن به دست آورد. این مراحل عبارت‌اند از: 1. مرحلة بالندگی (1890-1918) که در آن فیزیک نیوتن به وسیلة فیلسوفانی هم‌چون ماخ، پوانکاره، و دوئم چنان بازسازی می‌شود که امکان مداخلة هرگونه نگاه متافیزیکی در آن را منتفی می‌کند؛ 2. مرحلة بسط (1918-1935) که در آن پوزیتیویست‌های منطقی با تکیه‌بر سه اصل اساسی خودشان زمینه را برای بازسازی منطقی علم مهیا می‌کنند؛ 3. مرحلة کلاسیک (1935-1970) که در آن کار بازسازی منطقی علم، از طریق تجدید نظر پوپر و برخی پوزیتیویست‌های منطقی در سه اصل اساسی مرحلة قبلی، تثبیت و تکمیل می‌شود؛ 4. مرحلة تاریخ‌گرایی (1960-1985) که در آن، تحت تأثیر آرای فایرابند و کوهن، به جای «منطق علم»، «بعد تاریخی علم» مورد توجه قرار می‌گیرد؛ 5. مرحلة مدل‌سازی (1970-2000) که در آن، با افزایش تمایلات سمانتیکی و پراگماتیکی در علم، عبارت «مدل»، جانشین عبارت «نظریه» می‌شود.

 علوم تجربی استقرایی منطق علم پیشرفت علم نظریه‌های علمی مدل‌های علمی Ayer, A. J. (1936). Language, Truth and Logic, Harmondsworth: Penguin. Bailer-Jones, Daniela M. (2009). Scientific Models in Philosophy of Science, Pittsburgh: University of Pittsburgh Press. Blumberg, A. and H. Feigl (1931). ‘Logical Positivism, A New Movement in European Philosophy’, Journal of Philosophy, Vol. 28. Bridgeman, P. W. (1927). The Logic of Modern Physics, New York: Macmillan. Carnap, R. (1937). The Logical Syntax of Language, London: Routledge & Kegan Paul. Carnap, R. (1956). ‘The Methodological Character of Theoretical Concepts’, In Minnesota Studies in the Philosophy of Science, Vol. 1, Feigl, H. and Scriven, M. (eds.), Minneapolis: University of Minnesota Press. Campbell, N. R. (1957). Foundations of Science, New York: Dover. Duhem, Pierre (1962). The Aim and Structure of Physical Theory, Trans. Philip P. Wiener, New York: Atheneum. Eddington, Arthur (1959). Space, Time, and Gravitation, New York: Harper & Row. Feyerabend, P. K. (1962). ‘Explanation, Reduction, and Empiricism’, In Minnesota Studies in the Philosophy of Science, Vol. 3, Feigl, H. and Maxwell, G. (eds.), Minneapolis: University of Minnesota Press. Feyerabend, P. K. (1970). ‘Philosophy of Science, A Subject with a Great Past’, In Historical and Philosophical Perspectives of Science, Stuewer, R. (ed.), Minneapolis: University of Minnesota Press. Frege, G. (1979). Posthumous Writings, Oxford: Blackwell. Gillies, D. (1999). ‘German Philosophy of Mathematics from Gauss to Hilbert’, In The Routledge Encyclopedia of Philosophy, Craig, E. (ed.), London: Routledge. Glock, H. J. (2008). What is Analytic Philosophy?, Cambridge & New York: Cambridge University Press. Hacking, Ian (1984). ‘Experimentation and Scientific Realism’, In Scientific Realism, Leplin, Jarrett (ed.), London: University of California Press. Hartmann, Stephan, Cari Hoefer, and Luc Bovens (eds.) (2008). Nancy Cartwright’s Philosophy of Science. New York: Routledge. Hung, Edwin H. C. (2006). Beyond Kuhn, Ashgate: Ashgate Publishing Limited. Kitcher, Philip and Salmon, Wesley C. (eds.) (1989). Scientific Explanation, Minnesota Studies in the Philosophy of Science, Vol. 13, Minneapolis: University of Minnesota Press. Kuhn, Thomas (1962). The Structure of Scientific Revolutions, Chicago: University of Chicago Press. Mach, Ernst (1911). History and Root of the Principle of the Conservation of Energy, Trans. P. E. B. Jourdain, Chicago: Open Court. Mach, Ernst (1960). The Science of Mechanics, Trans. T. J. McCormack, La Selle: Open Court. Moulines, C. Ulises (2008). Die Entwicklung der Modernen Wissenschaftstheorie (1890-2000), Eine Historische Einführung, Hamburg: LIT Verlag. Neurath, Otto, Rudolf Carnap, and Charles W. Morris (eds.) (1970). Foundation of the Unity of Science, Toward an International Encyclopedia of Unified Science, Chicago: University of Chicago Press. Newton, Isaac (1962). Mathematical Principles of Natural Philosophy, Trans. A. Motte, Berkeley: University of California Press. Poincare, Henri (1905). Science and Hypothesis, Trans. G. B. Halsted, New York: Science Press. Poincare, Henri (1907). The Value of Science, Trans. G. B. Halsted, New York: Science Press. Popper, K. R. (1959). The Logic of Scientific Discovery, London: Hutchinson & Co. Popper, K. R. (1963). Conjectures and Refutations, New York: Routledge & Kegan Paul. Quine, W. V. O. (1953). From a Logical Point of View, New York: Harper & Row. Quine, W. V. O. (1969). ‘Epistemology Naturalized’, In Ontological Relativity and Other Essays, New York: Columbia University Press. Van Fraassen, Bas C. (1980). The Scientific Image, Oxford: Clarendon Press.
پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 علمی-پژوهشی بررسی تطبیقی جامعه‌شناسی علم بوردیو و رویکرد کنش‌گر ـ شبکه فرهمند مهناز استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه یزد 08 09 2013 3 5 57 71 08 04 2013 22 06 2013 Copyright © 2013, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2013 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_884.html

مقالة حاضر به بررسی مفاهیم کلیدی جامعه‌شناسی علم پیر بوردیو و رویکرد کنش‌گر - شبکه اختصاص دارد. بوردیو با روی‌آوردن به مفاهیم میدان، سرمایه، و سرمایة نمادین به اوضاع و احوال تولید علم توجه دارد که از استدلال اولیة وی دربارة حامیان و مدعیان علم در رقابت بر سر سرمایه به وجود آمده است. وی در فعالیت‌های علمی خود، با نقد رویکرد شبکه- کنش‌گر که بر بطلان تمایز بین کنش‌گران انسانی و غیر انسانی تأکید دارد، تصویری گسترده از ناهنجاری‌های جامعه‌شناسی جدید علم ارائه می‌کند، ضمن این‌که، نظریة کنش‌گر - شبکه نیز بوردیو را به کاستی‌های جامعه‌شناسی کلاسیک علم متهم می‌کند. در این مقالة بر آن‌ایم تا با بررسی تطبیقی ابعاد نظری هر دو رویکرد از زوایای متعدد، تمایزات مفهومی و مبنایی آن دو را مشخص کنیم.

 بوردیو رویکرد کنش‌گر- شبکه سرمایه عاملیت رابطه‌گرایی مرز علم بابایی، رسول (1388). «امکانات سیاسی در نظریة جامعه‌شناختی پیر بوردیو، تولید نظریة سیاسی»، فصل‌نامة سیاست، مجلة دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دورة چهل و یکم، ش 3. بوردیو، پیر (1386). علم علم و تأمل‌پذیری، ج 1، ترجمة یحیی امامی، تهران: غزال. قاضی طباطبائی، محمود و ابوعلی ودادهیر (1386). «جامعه‌شناسی علم فنّاوری»، نامة علوم اجتماعی، ش 31. ربانی، علی، و همکاران (1390). «بررسی رویکردهای جامعه‌شناختی در باب ماهیت معرفت علمی»، فصل‌نامة علم و فنّاوری، سال سوم، ش 3. شارع‌پور، محمود و محمد فاضلی (1386). جامعه‌شناسی علم و انجمن‌های علمی در ایران، ج 1، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی. قانعی‌راد، محمدامین و همکاران (1390). جامعه‌شناسی کنش‌گران علمی در ایران، تهران: چاووش‌گران نقش. کنوپلاخ، هوبرت (1390). مبانی جامعه‌شناسی معرفت، کرامت‌اله راسخ، تهران: نی. محمدی، علی میرزا (1390). «نظریة کنش‌گر - شبکه»، http://mirzamohammadi.blogfa.com. Bourdieu, P. (1975) ‘The Specificity of the Scientific Field and the Social Conditions of the Progress of Reason’, Social Science Information, Vol. 14, No. 1. Burry, R. V. (2008). ‘Doing Distinctions, Boundary Work and Symbolic Capital in Radiology’, Social Studies of Science, Vol. 38, No. 1. Gad, Christoper and Casper Bruun Jensen (2010). ‘On the Consequences of Post-ANT’, Science, Technology, and Human Values, Vol. 35, No. 1. Law, J. (1999). ‘After ANT, Complexity, Naming and Topology’, In Actor Network Theory and After, J. Law, and J. Hassard (eds.), Oxford: Blackwell. Sismondo, S. (2010). An Introduction to Science and Technology Studies, West Sussex, UK: Wiley- Blackwell. Sismondo, S. (2011). ‘Bourdieu's Rationalist Science of Science, Some Promises and Limitations’, Cultural Sociology, Vol. 5, No. 1. Vinck , D. (2010). The Sociology of Scientific Work, USA: Edward Elgar Publishing, Inc.
پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 علمی-پژوهشی پروژة منطق‌گرایی در ریاضیات: از بولتزانو تا راسل مقدم حیدری غلامحسین استادیار گروه فلسفة علم پژوهشگاه علوم انسانی 08 09 2013 3 5 73 97 27 11 2012 30 01 2013 Copyright © 2013, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2013 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_885.html

آموزة منطق‌گرایی عبارت است از فروکاستن مفاهیم و قضایای ریاضی به مفاهیم و قضایای منطقی. این آموزه که یکی از مکاتب مهم فلسفة ریاضی است، را نخستین بار برنارد بولتزانو صورت‌بندی کرد و سپس گوتلپ فرگه سعی کرد با ارائة نسخة جدیدی از منطق آن را ادامه دهد. درنهایت این آموزه را به صورت پروژه‌ای، برتراند راسل و آلفرد نورث وایتهد عملی کردند. در این مقاله نخست تلاش خواهم کرد چگونگی تحول و تکوین این پروژه را از بولتزانو تا راسل بررسی کنم. سپس با بررسی ضعف‌ها و قوت‌های آن، سعی خواهم کرد به این پرسش پاسخ دهم که آیا برنامة منطق‌گرایی رضایت‌بخش بود؟

 منطق‌گرایی این‌همانی هم‌توانی اصل متعارف بی‌نهایت اصل متعارف انتخاب اصل تحویل‌پذیری نظریة انواع نظریة انشقاق انواع تعریف غیر اسنادی کاپلستون، فردریک (1387). تاریخ فلسفه، از ولف تا کانت، ج 6، ترجمة اسماعیل سعادت، منوچهر بزرگمهر، تهران: سروش. Ewald, William (1999). From Kant to Hilbert, A Source Book in the Foundations of Mathematics, New York: Oxford University Press Inc. Sandra, Lapointe (2011). Bolzano’s Theoretical Philosophy, Basingstoke: Palgrave Macmillan. Carnap, Rudolf (1983). ‘The Logicist Foundations of Mathematics’, In Philosophy of Mathematics, Paul Benaceraraf and Hilary Putnam (eds.), Cambridge: Cambridge University Press. Shapiro, Stewart (2000). Thinking about Mathematics, Oxford: Oxford University Press. Dummett, Michael (1991). Ferege and Other Philosophers, Oxford: Clarendon. Kitcher, Phillip (1979). ‘Frege’s Epistemology’, The Philosophical Review, Vol. 88. Ferege, Gottlob (1960). The Foundations of Arithmetic, Trans. J. L. Austin, New York: Harper Torchbook. Russell, Bertrand (1910). Principia Mathematica, Vol. 1, Cambridge: Cambridge University Press. Griffin, Nicolas (2003). ‘Mathematics in and Behind Russell’s Logicism, and Its Reception’, In Cambridge Companion to Bertrand Russell, Nicolas Griffin (ed.), Cambridge: Cambridge University Press. Wittgenstein, Ludwig (1922). Tractatus, Trans. D. F. Pears and B. F. McGuinness, London: Routledge. Ramsey, Frank P. (1926). The Foundations of Mathematics and other Logical Essays, London: Routledge and Kegan Paul.
پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی فلسفه علم 2383-0722 پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی 15 علمی-پژوهشی بیزگرایی و چالش‌های نظریة تأیید نبوی لطف‌اله دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس احمدی نیما دانشجوی دکتری فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس حجتی سید محمدعلی دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس 08 09 2013 3 5 99 118 17 12 2012 09 03 2013 Copyright © 2013, پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی. 2013 http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_886.html

بیزگرایان بر این باورند که راه‌حلی برای مسئلة تعیین منطق حاکم بر شواهد در اختیار دارند؛ این مسئله از اهمیت ویژه‌ای در فلسفة علم برخوردار است، چراکه درنهایت آن‌چه موجب تمایز افسانه و علم از هم می‌شود این است که ما گواه خوبی برای محتوا و مضمون علم داریم. ایدۀ اصلی مشترک در نسخه‌های گوناگون نظریة تأیید بیزی، این است که باور‌ها با اندازه‌ا‌ی از احتمال تأیید می‌شوند و الحاق شاهد جدید، به‌وسیلة شرطی‌سازی و با استفاده از قاعدة بیز صورت می‌پذیرد. بیز‌گرایان همگی بر این باورند که رویکرد‌های کیفی در مورد نظریة تأیید، ناامیدکننده‌اند و یک رویکرد مناسب در روشی که شاهد از فرضیه‌ها و نظریه‌ها پشتیبانی می‌کند، باید کمّی باشد؛ که رویکرد کمّی، مستلزم استفاده از اصول حساب احتمالات است. هدف از این مقاله، بررسی چالش‌های نظریة تأیید به‌وسیلة رویکرد استاندارد بیزی است.

 بیزگرایی قاعدة بیز منطق استقرا احتمال روش‌شناسی علم پوپر، کارل ریموند (۱۳۸۸). منطق اکتشافت علمی، ترجمة سید حسین کمالی، تهران: علمی فرهنگی. پاپینیو، دیوید (۱۳۸۰). «مسئلة استقرا»، ترجمة امیر مازیار، مجلة اندیشه، سال اول، ش 1. کارناپ،‌ رودلف (۱۳۶۳). مقدمه‌ای بر فلسفة علم، مبانی فلسفی فیزیک، ترجمة یوسف عفیفی، تهران: نیلوفر. گیلیس، دانالد (۱۳۸۷). فلسفة علم در قرن بیستم، ترجمة حسن میانداری، تهران: سمت. گودمن، نلسون (۱۳۸۱). واقعیت، پیش‌بینی، و افسانه، ترجمة رضا گندمی نصرآبادی، قم: دانشگاه مفید. لازی، جان (۱۳۷۷). درآمدی تاریخی به فلسفة علم، ترجمة علی پایا، تهران: سمت. نبوی، لطف‌اله (۱۳۸۴). مبانی منطق و روش‌شناسی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس. همپل، کارل (۱۳۸۰). فلسفة علوم طبیعی، ترجمة حسین معصومی همدانی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی. Aronson, J. (1989). ‘The Bayesians and the Ravens paradox‘. Nous, Vol. 23. Carnap, Rudolph ( 1950). Logical Foundations of Probability, Chicago: University of  Chicago Press. Bayes, T. (1764). ‘An Essay Toward Solving a Problem in the Doctrine of Chances’, Philosophical Transactions of the Royal Society of London for 1763, 53. Earman, John (1992). Byes or Bust, Cambridge, MA: Bradford-MIT. Fitelson, B. (2001). ‘Studies in Bayesian Confermation Theory’, PhD Thesis, University of Wisconsin. French, S. (1988). ‘A Green Parrot Is Just as Much a Red Herring as a White Shoe: A Note on Confirmation, Background Knowledge, and the Logico-Probabilistic Approach’. British Journal for the Philosophy of Science, Vol. 38. Gillies, Donald ( 2000). Philosophical Theories of Probability, London: Routledge. Glymour, Clark (1980). Theory and Evidence, Princeton: Princeton University Press. Goodman, N. (1983). Fact, Fiction, and Forcast, Cambridge: Harvard University Press. Hajek, A. (2009). ‘Interpritations of the Probability Calculus’, In The Satnford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.), http://plato.stanford.edu/entries/probability-interpret/. Hawthorn, J. (2008). ‘Inductive Logic’, In The Satnford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.), http://plato.stanford.edu/entries/logic-inductive/. Hempel, C. G. (1945). ‘Studies in the Logic of Confirmation’, Mind, Vol. 45. Howson, C. (2008). ‘Bayesianism’, In The Routledge Companion to Philosophy of Science, Stathis Psillos and Martin Curd (eds.), New York: Routledge. Howson, C. and Urbach (2006). Scientific Reasoning, the Bayesian Approach, La Salle, Illinois: Open Court. Keynes, J. M. (1921). A Treatise on Probability, London: Macmillan. Lawson, T. (1985). ‘The Context of Prediction (and the Paradox of Confirmation)’, British Journal for the Philosophy of Science, Vol. 36. Norton, John D. (2005). ‘A Little Survey of Induction’, In Scientific Evidence: Philosophical Theories and Applications, P. Achinstein (ed.), Johns Hopkins University Press. Norton, John D. (2007). ‘Challenges to Bayesian Confirmation Theory’, In Handbook of the Philosophy of Science, Philosophy of Statistics, Vol. 7, Elsevier. Popper, Karl, R. (1961). Logic of Scientific Discovery, New York: Science. Popper, Karl R. and Miller, David (1983). ‘A Proof of the Impossibility of Inductive Logic’, Nature, Vol. 302. Ramsey, F. P. (1926). ‘Truth and Probability’, In Studies in Subjective Probability, H. E. Kyburg and H. E. Smokler (eds.), John Wiley. Renyi, Alfred (1970). Foundations of Probability, San Francisco: Holden-Day In. Sprenger, Jan (2011). ‘Hempel and the Paradoxes of Confirmation’, In Handbook of the History of Logic, Dov M. Gabbay, Stephan Hartmann and John Woods (eds.), Vol. 10, Inductive Logic, Elsevier. Suppes, P. (1966). ‘A Bayesian Approach to the Paradoxes of the Ravens’, In Aspects Of Inductive Logic, Hintikka and Suppes (eds.), Amesterdam: North Holland. Von Mises, R. (1928). Probability, Statistics, and Truth, London: George, Allen and Unwin. Watkins, J. (1987). ‘Lawson on the Raven Paradox and Background Knowledge’, British Journal for the Philosophy of Science, Vol. 38. Weisberg, Jonathan (2011). ‘Varieties of Bayesianism’, In Handbook of the History of Logic, Dov M. Gabbay, Stephan Hartmann and John Woods (eds.), Vol. 10, Inductive Logic, Elsevier.