0 خوارزمی نظریه‌‏‏پرداز معادلات درجه دوم Khawrazmi the Theorician of Quadratic Equations http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_670.html 0 محمد بن موسی خوارزمی ریاضی‌دان بلندآوازة ایرانی در قرن سوم هجری علمی را برای نخستین‌بار صورت‌بندی و تدوین کرد که خود آن را «جبر و مقابله» نامید؛ علمی که تمام شرایط یک دانش واقعی را داشت، یعنی همان‌که ارو‏پاییان از آن به «ساینس» تعبیر می‏کنند. این ریاضی‌دان با استفاده از این دانش نو‏پا توانست همة‏ معادلات درجه دوم زمانش را حل و راه را برای حل معادلات درجة‏ بالاتر هموار کند. بر اساس الواح بابلی و آثار برجای‌مانده از محاسبه‌گران هندی در عهد باستان، مردمان بابل و هند به حل حالات خاصی از معادلات درجه دوم موفق شده بودند، اما آن‌ها راه حل‌های خود را فقط به صورت دستور ارائه کردند؛ یعنی این راه حل‌ها، که برای رفع نیازهای زندگی روزمرة آنان ارائه شده بودند و نه به منظور گسترش دانش ریاضی، فاقد براهین علمی بودند. ابتکار خوارزمی در آن است که وی نخست همة معادلات درجه دوم شناخته‌‌شدة زمانش را بررسی می‌کند؛ در مرحلة دوم روش حل هریک از آن‌ها را ارائه می‌دهد؛ سرانجام در مرحلة سوم، این روش‌ها را با کمک علم هندسه اثبات می‌کند؛ مؤلفه‌هایی که درمجموع علم جدیدی به نام «جبر» را تشکیل می‌دهند. این علم، که از طریق ترجمه‌های لاتینی کتاب خوارزمی در قرون وسطی به اروپا راه یافت، هم در قرون وسطی و هم در عصر رنسانس تحول بزرگی در علم ریاضیات را موجب شد، چنان‌که در قرن شانزدهم میلادی تارتاگلیا و کاردان، ریاضی‌دانان ایتالیایی که با ترجمة لاتینی جبر و مقابله، آشنا بودند روش این ریاضی‌دان ایرانی را برای حل معادلة درجه سوم تعمیم دادند و بدین‌ترتیب گام دیگری در گسترش ریاضیات برداشتند. در این مقاله کوشیده‏ایم چگونگی تکوین علم جبر را نشان دهیم و تأثیر آن را در اروپا بررسی کنیم. 1 Mohammad ibn Musa Khawrazmi, one of the most famous mathematicians of Iran in the 9th century, invented a new science which is called today ‘algebra’. Thanks this science he could solve all the quadratic equations of his time. In fact, he developed a theory for systematically solving quadratic equations. In this theory, he distinguished firstly the five types of algebraic equations. Secondly, he gave the algorithms to solve these equations. Thirdly, he gave the geometrical proofs for these solutions. Indeed, Khawrazmi went beyond merely providing the sort of algebraic recipes found in Babylonian texts,by insisting in further adding geometrical proofs for algebraic facts. Khawrazmi's contribution and influence are tremendous .In 1140 Robert of Chester translated Khawrazmi's book into Latin as ‘Liber algebrae et almucabala’. When Khawrazmi's work became known in Europe through Latin translation his influence made indelible mark on the development of mathematics in the West especially in Italy. For example, Cardano, an italian mathematician, opened his ‘Ars magna’ with a brief historical passage in which he first traced his intellectual lineage from Khawrazmi through Fibonacci to Pacioli and then outlined the sixteenth century developments on the solution of the cubic equation. 1 24 جعفر آقایانی چاوشی Jafar Aghayani Chavoshi استادیار گروه فلسفة علم، دانشگاه صنعتی شریف ایران jchavoshi@hotmail.com خوارزمی جبر و مقابله نظریة علمی معادلات درجه دوم

0 نگرش ریاضیاتی در اندیشة هایدگر Mathematical View in Heidegger’s Thought http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_671.html 0 ارتباط میان نگرش ریاضیاتی و علم مدرن موضوعی تأمل‌برانگیز است که پرداختن به آن، نه‌تنها در فهم ما از معرفت ریاضی تأثیر می‌گذارد، که در دست‌یافتن به درکی مناسب از جهان مدرن نیز نقشی کلیدی ایفا می‌کند. مارتین هایدگر، این مسئله را از نظرگاهی منحصر‌به‌فرد تحلیل می‌کند. در این مقاله ابتدا خلاصه‌ای از تأملات هایدگر در باب ریاضیات و امر ریاضیاتی ارائه می‌شود سپس جایگاه تفکر ریاضیاتی در علم مدرن از نگاه هایدگر تحلیل می‌شود. نهایتاً خطر سلطة تفکر ریاضیاتی و راه نجات از خطر را در اندیشة هایدگر، مطرح می‌کنیم و به پاره‌ای از تفاوت‌های نحوة نگرش وی با تأمل در باب ریاضیات در فلسفة ریاضی متداول اشاره خواهیم کرد. 1 Thinking about the relation between mathematical thinking and modern science is necessary for understanding the modern world. Martin Heidegger analyzes this subject from a unique perspective. In this essay, the concept of "mathematical" and its relation to mathematics and modern science is explained. The dangers of ascendancy of mathematical thinking are discussed; and finally, the differences between Heidegger’s views on mathematics and the prevalent philosophy of mathematics are considered. 25 36 خشایار برومند Khashayar Boroomand دانشجوی دکتری فلسفة غرب، دانشگاه علامه طباطبائی ایران khashayar_boroomand@yahoo.com غلامحسین مقدم حیدری Gholam Hossein Moghaddam Heidari استادیار گروه فلسفة علم، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران gmheidari@gmail.com هایدگر امر ریاضیاتی ریاضیات تفکر محاسبه‌محور

0 تأملی بر «واقع‌گرایی واقع‌بینانة» پیتر کوزو Reflecting on Kosso's ‘Realistic Realism’ http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_672.html 0 بحث از واقع‌گرایی و پاد واقع‌گرایی از مباحث مهم فلسفی است که در طی تاریخ تفکر بشر، اهمیت خود را حفظ کرده است. بحث از این مسئله با پیدایش شاخه‌های جدید فلسفه، و به‌ویژه فلسفه‌های مضاف، اَشکال متفاوت و بدیعی به خود گرفته است. در حوزة فلسفة علم، بحث از واقع‌گرایی به سبک خاصی مطرح شده و مباحث گوناگونی را درپی داشته است. در این مقاله، نظریة ابتکاری پیتر کوزو با عنوان «واقع‌گرایی واقع‌‌بینانه» ابتدا با استناد به کتاب او طرح و در ادامه بررسی می‌شود. 1 Realism and Anti-Realism debate is one of the philosophical problems that remain prominent during the history of human's thought. The discussion of this issue reaches to new and varied forms under the light of contemporary branches of philosophy especially second order philosophies. In philosophy of science, this debate is discussed in a narrow especial sense that entails some various discussions. In this article, Kosso's innovative thesis of "Realistic Realism" is described and criticized. 37 50 روزبه زارع Roozbeh Zare دانشجوی دکتری فلسفة تطبیقی، دانشگاه قم ایران roozbeh.zare@gmail.com واقع‌گرایی واقع‌گرایی معرفت‌شناختی واقع‌گرایی متافیزیکی فیزیک جدید متافیزیک علم

0 چالش نظریه‌پردازی و علم‌افزایی در تولیدات علمی ایران Challenges of Theorization and Development in Iran’s Scientific Products http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_673.html 0 هم اکنون سالانه ده‌ها هزار مقالة علمی به فارسی و انگلیسی در کشور تولید می‌شود و در مقایسه با دهة گذشته، میزان نشریات و مقالات علمی ـ پژوهشی چندین برابر شده است، اما آیا با همین نسبت میزان تولید واقعی علم در کشور رشد کرده است؟ در این مقاله با واکاویدن معیارهای رایج دربارة تولید علم مانند ISI و داوری در مجلات علمی ـ پژوهشی و نیز بررسی ایده‌پردازی‌های فاقد روش علمی، دربارة معیارهای واقعی علمی‌بودن یک مقاله بحث خواهیم کرد. درنهایت، دو معیار روش‌مند، قابلیت تکرار پژوهش و راستی‌آزمایی، برای دیگر محققان را در کنار ویژگی علم‌افزایی و دارابودن ایدة نوین، به منزلة معیارهای اصلی علمی‌بودن یک مقاله، معرفی خواهیم کرد و سرانجام رویه‌ای برای تولید مقالات علمی ارائه خواهیم داد. 1 Nowadays, Thousands of English and Persian scientific articles are produced Annual and total of Journals and Depth research, are growing Tenfold than the past. So, is the Science growing such the total of articles and ISI in our country? In this article, being discussed with the Challenge to Common Criteria Journals of Research and Review gave no idea of the scientific Ideational method about the actual criteria scientific article. And finally, introduction and providing two criteria of the Benefit method and repeatability and Verification for the other researches along with the synergy of science and having new ideas as Fundamental standards of science as being an article. Also providing Procedures to produce scientific papers. 51 73 فؤاد صادقی Foad Sadeghi دکترای مدیریت رسانه، دانشگاه تهران ایران foad.sadeghi@gmail.com مریم جمشیدی Maryam Jamshidi دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات ایران m.emertat@gmail.com سیدعمار کلانتری Seyyed Ammar Kalantari کارشناس ارشد مدیریت سیستم و پژوهش، دانشگاه خاتم تهران ایران ammarkalantari1@gmail.com معیار علم تولید علم مقالة علمی نظریه‌پردازی

0 بررسی شواهد تاریخی و فلسفی حاکی از تأثیر مایکل پولانی بر تامس کوهن Considering Historical and Philosophical Evidences of Michael Polanyi’s Influence on Thomas Kuhn http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_674.html 0 کتاب ساختار انقلاب‌های علمی کوهن را معمولاً نقطة عطفی در فلسفة علم به‌شمار می‌آورند. با این حال، به جز کوهن، فلاسفة دیگری نیز در روشن‌تر‌شدن نقاط ضعف فلسفه‌های تجربه‌گرایانه مؤثر بوده‌اند و درصدد ارائة راهکارهایی بدیل نیز برآمده‌اند. مایکل پولانی از همین فلاسفه‌ای است که اندکی پیش از انتشار کتاب ساختار در مکتوبات فلسفی‌اش، به‌ویژه در کتاب معرفت شخصی، ایده‌هایی بسیار شبیه به ایده‌های کوهن در ساختار را مطرح کرد. این شباهت چنان زیاد است که بعضی کوهن را متهم به سرقت از آرای پولانی کرده‌اند. بنابراین می‌توان، با بررسی شواهد تاریخی حاکی از این تأثیر، بررسی متن اصلی کتاب‌های آن دو، و نیز توصیفاتی که دیگران دربارة نسبت بین آن‌ها بیان کرده‌اند، به روشن‌ترشدن این موضوع کمک فراوانی کرد. افزون بر این، می‌توان با بعضی از اندیشه‌های پولانی که جهان‌بینی بسیار متفاوتی با کوهن دارد نیز آشنا شد. 1 Usually The Structure of Scientific Revolution is known as a turning point in the philosophy of science. However, rather than Kuhn, there have been other philosophers who have tried to shed light on infirmity points of empirical philosophies, some of them have even tried to suggest alternative solutions. Michael Polanyi is one of these latter philosophers who, just before the publication of The Structure, has brought ideas so similar to those of Kuhn's, in his philosophical works especially in his Personal Knowledge. These similarities are so much that Kuhn has even been accused to plagiarism on Polanyi's opinions. In this paper, we are going to take this case into consideration by studying certain historical evidences which imply such an influence; comparing the original texts of their books; and finally, bringing what others have said in this regard. On the other hand, such a consideration can provide us an opportunity to know Polanyi better, especially his metaphysics which is radically different from Kuhn’s. 75 96 مرتضی صداقت آهنگری حسین‌زاده Morteza Sedaghat Ahangari Hossein Zadeh استادیار گروه فلسفة علم، دانشگاه صنعتی امیرکبیر ایران mortezasedaghat@aut.ac.ir مریم سادات جوادیون اصفهانی Maryam Sadat Javadiun Esfahani دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفة علم، دانشگاه صنعتی امیرکبیر ایران m_javadiun@yahoo.com مایکل پولانی تامس کوهن معرفت شخصی ساختار انقلاب‌های علمی

0 پیش‌بینی‌‌ناپذیری سرنوشت جهان تندشونده Unpredictability of the Fate of Accelerating Universe http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_675.html 0 شتاب مثبت انبساط جهان، که در 1998 کشف شد، منجر به یک محدودیت یا افق مشاهدتی موسوم به افق رویداد کیهان‌شناختی ‌می‌شود. به طوری که، مشاهده‌پذیرهای کیهانی در حال خروج تدریجی از افق علّی ما هستند. لارنس کراس، کیهان‌شناس امریکایی، پیش‌بینی می‌کند که کیهان‌شناسان در آیندة دور، بر اساس شواهد آن زمان، معتقد به نظریة جهان استاتیک خواهند شد. در این مقاله با بررسی پیش‌فرض‌های کراس نشان داده می‌شود که پیش‌بینی وی عدم قطعیت بالایی دارد، ضمن این‌که مردود یا مقبول‌بودن یک نظریة علمی در هر زمان، بر اساس شواهد تجربی در دسترس در همان زمان قابل بررسی است و لذا ادعای کراس، قابل مناقشه است. همچنین در این مقاله از این ادعا دفاع می‌شود که جهانِ تندشونده، در عین این‌که تحولی موجبیتی دارد، در چهارچوب کیهان‌شناسی مدرن سرنوشتی پیش‌بینی‌ناپذیر دارد، زیرا انرژی تاریک، که عمدتاً مسئول تندشوندگی جهان درنظر گرفته می‌شود، ماهیتی نامعلوم دارد و توصیف آن صرفاً بر اساس یک رابطة پدیدارشناختی موقتی صورت می‌گیرد. 1 The acceleration of the universe has been confirmed through various cosmological observations since 1998. Nevertheless, there are many models proposed to explain this acceleration and there is no broad agreement on the fact. A concordance model titled “ΛCMD” suggests that the energy of the vacuum space, with a negative pressure, is the origin of the universe acceleration. However the nature of this energy is unknown, and so it is called “Dark Energy”, and we have only a phenomenological equation of state (EOS) for it. The cosmologist Lawrence M. Krauss’ thesis, based on a specific value of EOS parameter, predicts a static universe of our local supercluster surrounded by a void, in the future. According to Krauss, the late time intelligentswill not have any access to the pillars of the modern cosmology, and so the “End of Cosmology” will be expected. This paper surveys Krauss’ thesis and examinesits assumptions and consequences. An unavoidable uncertainty in the prediction of the fate of accelerating universe is vindicated. 97 116 محمود مختاری Mahmoud Mokhtari دکترای فلسفة علم و فنّاوری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران ma_mokhtari@sbu.ac.ir مهدی گلشنی Mehdi Golshani استاد فیزیک و رئیس گروه فلسفة علم، دانشگاه صنعتی شریف ایران golshani@sharif.edu صمد خاکشورنیا Samad Khakshournia دانشیار پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران Khakshournia@yahoo.com موجبیت افق کیهان‌شناسی انرژی تاریک سرنوشت جهان‌ تند‌شونده لارنس کراس

0 علی شریعتی و پوزیتیویسم Ali Shariati and Positivism http://philosophy.ihcs.ac.ir/article_676.html 0 در این نوشته ضمن معرفی اجمالی پوزیتیویسم، آرای شریعتی پیرامون مؤلفه‌های فکری پوزیتیویست‌ها را شرح می‌‌دهیم؛ در بخش اول اشتراکات فکری شریعتی و پوزیتیویسم بررسی می‌شود که شامل روش علم، آفاقیت علوم طبیعی، دقت و اعتبار علوم طبیعی و اتکای به آن، به‌کاربردن روش علوم طبیعی در علوم انسانی، و تفکیک بین مرحلة شناخت و ارزیابی است. در بخش دوم اختلافات فکری شریعتی و پوزیتیویسم شرح داده می‌شود که شامل تأثیر فرهنگ در علم، نقد تقوای علمی و «علم برای علم»، تأثیر فرد و جامعه در علم (انفسی‌گری)، تفاوت علوم طبیعی و علوم انسانی در دقت و اعتبار، نقد ساینتیسم، نیاز به فلسفه و متافیزیک (رد تجربه‌گرایی)، و نیاز علم به شناخت واقعی انسان است. درنهایت در سنجش ارتباط شریعتی و پوزیتیویسم، روشن خواهد شد که نگاه شریعتی به علم نه کاملاً پوزیتیویستی است و نه فارغ از این اندیشه است. 1 In this essay, positivism is briefly introduced. Furthermore, Shariati’s opinion about positivists’ thought is expressed. In the first part, similarities between Shariati and positivism are probed. These similarities include scientific method, objectivity of natural science, accuracy and credibility of natural science and relying on it, utilization of natural science methods in human science and distinguishing between identification and judgement. In the second part, differences between Shariati and positivism are probed.These differences include role of culture in science, critisizing scientific abstinence and the idea of “science for science”, efffect of individual and society on science (subjectivism), the difference between natural science and human science in accuracy and credibility, critisizing scientism, necessity of philosophy and metaphysics (refutation of empricism) and science need to identify human correctly. At the end, we conclude that Shariati is not compeletly a positivist and also is not compeletly against positivists. 117 146 سیدجواد میری Seyed Javad Miri دانشیار پژوهشکدة علوم اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران seyedjavad@hotmail.com علی علی‌اصغری صدری Ali Ali Asghari Sadri کارشناس ارشد فلسفة علم، دانشگاه صنعتی شریف ایران alisadri_25@yahoo.com شریعتی پوزیتیویسم روش علم علوم طبیعی علوم انسانی ساینتیسم